„Światełko pamięci” reportaż Marzeny Wróbel-Szały w czwartek 8.10.2026 po godz. 18 na antenie Radia Zachód
Kresowe Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze im. Orląt Lwowskich w Żarach w tym roku obchodzi jubileusz 80-lecia działalności.
Kresowiacy oraz ich potomkowie prowadzą bardzo aktywną działalność społeczną i kulturalną. Ich aktywność skupia się na trzech głównych filarach: pielęgnowaniu pamięci w kraju, pomocy rodakom na Wschodzie oraz ratowaniu narodowego dziedzictwa.
Pamięć o Kresowiakach i Kresach Wschodnich jest fundamentem współczesnej tożsamości narodowej Polaków. Nie chodzi tu jedynie o wspominanie przeszłości, ale także o zrozumienie, kim jako społeczeństwo jesteśmy dzisiaj.
Z Kresów pochodziło przecież wielu najwybitniejszych Polaków, m.in. Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Czesław Niemen, Zbigniew Herbert, Stanisław Lem czy marszałek Józef Piłsudski.
Kresy przez stulecia były miejscem, gdzie w symbiozie żyli obok siebie Polacy, Ukraińcy, Białorusini, Litwini, Żydzi, Ormianie i Tatarzy. Ta unikalna kultura pogranicza uczy nas dzisiaj otwartości i szacunku dla odmienności. Pokazuje, że bogactwo narodu buduje się poprzez współistnienie różnych tradycji.
Od lat na terenie całej Polski organizowana jest także akcja „Światełko Pamięci”. To coroczna przedświąteczna zbiórka biało-czerwonych zniczy, świec i wkładów, które 1 listopada zapalane są na polskich grobach na kresowych nekropoliach we Lwowie (m.in. na Cmentarzu Łyczakowskim, Cmentarzu Obrońców Lwowa , Cmentarzu Orląt oraz Cmentarzu Janowskim).
Współcześni Kresowiacy w Polsce są reprezentowani przez liczne stowarzyszenia, związki i fundacje. Tak też jest w Zielonej Górze. To stowarzyszenie Pamięć Kresów Wschodnich, które co roku organizuje Uroczystości Kresowe w Łężycy. Stowarzyszenie stworzyło i opiekuje się wyjątkowym miejscem pamięci – Skwerem Kresowym zlokalizowanym przy kościele pw. Matki Bożej Fatimskiej właśnie w Łężycy.
Po reportażu zapraszamy na rozmowę z prezesem Stowarzyszenia Czesławem Laska. Zapytamy m.in. o uroczystości kresowe, które w tym roku odbyły się pod koniec września.
