„Zapomniany bohater” reportaż Marzeny Wróbel-Szały w poniedziałek 31.08.2026 po godz. 14 na antenie Radia Zachód
1 września obchodzimy Dzień Weterana Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. To także 87. rocznica wybuchu II Wojny Światowej. Z tej okazji przypomnimy historię sierżanta Emila Wałukiewicza, uczestnika bitwy o Atlantyk , który został odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari, 3 razy Krzyżem Walecznym i Medalem Lotniczym. Latał także w 304 Dywizjonie Bombowym na samolotach typu Wellington.
W 1948 roku wrócił z Anglii do Polski i osiedlił się w Bytomiu Odrzańskim. To właśnie tam odnalazł swoją żonę i małego synka wcześniej przesiedlonych z Brzeżan. Życie Pana Emila w powojennej Polsce nie było łatwe. Trauma wojenna nie dawała o sobie zapomnieć i jak wielu żołnierzy fontu zachodniego był nękany przez UB i SB. Dlatego nie chciał wracać do swoich przeżyć z czasów wojny. Niewielu wiedziało, że był bohaterem wojennym, choć był w mieście znany i lubiany.
Emil Wałukiewicz zmarł w 2002 roku. Spoczął w mogile wraz z pochowaną tam wcześniej żoną. Niestety przez nieszczęśliwy zbieg okoliczności nie miał kto zadbać o stosowną informację na nagrobku. Historią Pana Emila zainteresowali się lokalni historycy Państwo Maria i Andrzej Perlakowie oraz Adrian Hołobowicz. Nie tylko udało im się przywrócić pamięć o zapomnianym bohaterze, ale także dotrzeć do rodziny lotnika mieszkającej w Polsce, Anglii i Brazylii. Część z niej spotkała się w Bytomiu Odrzańskim.
Jak wielu bohaterów walczących o wolność Polski zostało zapomnianych? Ile wydarzeń i biografii przykrył kurz historii? W bogatej przeszłości naszego kraju na pewno wiele. Ale są ludzie, pasjonaci, regionaliści, którzy przywracają pamięć o tych wydarzeniach i tych bohaterach.
