Największa lądowa bitwa w Europie – tak walkę o Monte Cassino oceniają historycy. Dzisiaj przypada jej 81. rocznica. Zdobycie klasztoru kosztowało prawie 700 tys. istnień, w tym ponad 300 alianckich. Trwało prawie pół roku. W czwartym zwycięskim uderzeniu, spektakularną rolę odegrali żołnierze z II Korpusu Polskiego. Ich cmentarz na Monte Cassino do dzisiaj odwiedzają Polacy.
Jak mówi Anna Francuz z Muzeum Pamięci II Korpusu Polskiego, to właśnie 18 maja patrol 12 pułku Ułanów Podolskich pod dowództwem ppor. Kazimierza Gurbiela zawiesił na ruinach klasztoru św. Benedykta prowizoryczny proporzec swojej formacji. Obok zawisła później flaga polska i brytyjska, a jeden z żołnierzy obwieścił, że ruiny są zdobyte:
Cmentarz polski na Monte Cassino licznie odwiedzają nasi rodacy. Nie tylko ci, którzy wybrali się tam na wycieczkę. Osoby mieszkające na stałe we Włoszech 1 listopada, jeśli nie mogą być na grobach bliskich, symboliczną świeczkę zapalają właśnie tam:
Muzeum przy cmentarzu żołnierzy polskich prowadzi fundacja Muzeum Pamięci II Korpusu Polskiego.
