Komisja Wenecka, organ doradczy Rady Europy, stwierdził w opublikowanej we wtorek (13 października) opinii, że należy zagwarantować, aby „prezydent niezwłocznie odbierał ślubowanie od sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm, nie roszcząc sobie prawa do kontroli procedury wyborczej”.
Komisja zarekomendowała by – „w przypadku, gdy prezydent odmawia odebrania ślubowania od sędziego wybranego przez Sejm lub opóźnia to, uniemożliwiając w ten sposób ukończenie zwykłej procedury składania ślubowania – dopuszczono możliwość dopełnienia aktu ślubowania bez fizycznego udziału prezydenta, pod warunkiem zachowania jego istotnych elementów, w tym złożenia ślubowania w przepisanej formie, należytego zweryfikowania jego wykonania oraz skierowania i przekazania go prezydentowi”.
Opinia została przyjęta na sesji plenarnej w Wenecji w piątek, 9 października, a jej treść opublikowana we wtorek. Tematem opinii są przepisy dotyczące uprawnień prezydenta RP w zakresie składania ślubowań przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego i innych powołań.
O wydanie opinii wnioskował Komitet Monitorujący PACE, czyli Komitet ds. Dotrzymywania Zobowiązań przez Państwa Członkowskie Rady Europy. Jest to jeden z najważniejszych stałych komitetów Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy.
Leśkiewicz dla PAP: opinia Komisji Weneckiej ws. sędziów TK nie ma żadnej mocy prawnej
Opinia Komisji Weneckiej ws. odebrania przez prezydenta Karola Nawrockiego ślubowania od sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm nie ma żadnej mocy prawnej; źródłami prawa w Polsce są konstytucja i ustawy – powiedział we wtorek (13 października) PAP rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz.
Opinia Komisji Weneckiej nie ma żadnej mocy prawnej, Komisja ma kompetencje wyłącznie o charakterze doradczym. Wydawane przez nią opinie nie są źródłem prawa w Polsce – są nimi konstytucja i ustawy, i to one wyznaczają zakres kompetencji oraz prerogatyw Prezydenta RP. Prezydent jest strażnikiem konstytucji, działa w oparciu o jej przepisy a także w ramach obowiązujących ustaw
– powiedział Leśkiewicz, odnosząc się do opinii Komisji Weneckiej.
I to są te akty prawne, na podstawie których prezydent dokonuje przyjęcia ślubowania od wybranych przez Sejm sędziów TK
– zaznaczył Leśkiewicz.
Rzecznik prezydenta przypomniał, że w przypadku czwórki sędziów TK „mamy wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w TK”, złożony na podstawie art. 189 konstytucji.
Natomiast w przypadku pana Macieja Berka ruch jest po stronie samego zainteresowanego, który powinien przedłożyć dokumenty potwierdzające 10-letni okres praktyki zawodowej jako radca prawny. W tej sprawie nic się nie zmieniło. Opinia Komisji Weneckiej w żaden sposób nie unieważnia, nie zmienia ani nie wpływa na decyzje prezydenta, działanie parlamentu czy wyroki polskich sądów
– oświadczył Leśkiewicz.
Pytany o sytuację pozostałych czterech sędziów, Leśkiewicz zaznaczył, że do czasu, gdy TK nie rozstrzygnie wniosku w ich sprawie, nie będzie żadnego ruchu prezydenta w kwestii ich ślubowania.
Ta czwórka sędziów, o czym wcześniej mówił sam prezydent, niejako sama się wykluczyła z grona sędziów biorąc udział w szopce polityczno-medialnej, zorganizowanej przez marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego w Sali Kolumnowej, składając ślubowania do kolumny sejmowej
– powiedział.
Spór dotyczący odebrania ślubowania sędziów Trybunału Konstytucyjnego sięga początku kwietnia tego roku. 13 marca Sejm wybrał sześcioro nowych sędziów TK. Prezydent Karol Nawrocki zaprosił dwoje spośród wybranych wtedy na sędziów TK: Magdalenę Bentkowską i Dariusza Szostka i złożyli oni ślubowanie w jego obecności.
Cztery pozostałe osoby wybrane w marcu przez Sejm na sędziów TK nie zostały zaproszone przez prezydenta. Według przedstawicieli prezydenckiej kancelarii, podczas wyboru nowych sędziów TK doszło w Sejmie do błędów.
Sędziowie ci złożyli więc 9 kwietnia w sejmowej Sali Kolumnowej ślubowanie z formułą, że robią to „wobec prezydenta”. Potem przekazali pisemne roty ślubowań na biurze podawczym Kancelarii Prezydenta RP. Nie objęli jednak urzędów w TK; prezes Trybunału Bogdan Święczkowski oświadczył, iż wydarzenia w Sejmie z ich udziałem nie może uznać za ślubowanie „wobec prezydenta”. Sytuacja tych czworga sędziów pozostaje wciąż przedmiotem sporu.
Ponadto w czerwcu Sejm wybrał Sławomira Patyrę na sędziego TK – po zaproszeniu przez prezydenta złożył on ślubowanie pod koniec lipca. We wrześniu natomiast na sędziego Trybunału wybrany został w Sejmie Maciej Berek, który dotąd nie został zaproszony przez prezydenta do złożenia ślubowania.
O wydanie opublikowanej we wtorek (13 października) opinii Komisji Weneckiej wnioskował Komitet Monitorujący PACE, czyli Komitet ds. Dotrzymywania Zobowiązań przez Państwa Członkowskie Rady Europy. Jest to jeden z najważniejszych stałych komitetów Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy.
