Poniedziałek (13 kwietnia) to drugi dzień Świąt Wielkanocnych prawosławnych, które w tym roku przypadają u nich tydzień po katolikach. Wierni po porannych liturgiach spotykają się w gronie rodzinnym. W związku z dniem świątecznym, w Podlaskiem nie pracuje część urzędów samorządowych i szkół.
Ponieważ data Wielkanocy w Kościele zachodnim wyliczana jest nieco inaczej niż w Kościele wschodnim, do tego używają one innych kalendarzy, święto w tym samym terminie w obu obrządkach przypada tylko raz na jakiś czas. Tak było np. przed rokiem. Przeważnie prawosławni świętują Wielkanoc później, nawet pięć tygodni po katolikach. W tym roku różnica jest tygodniowa.
W paschalny poniedziałek (13 kwietnia) w cerkwiach odprawiane są liturgie św. Jana Złotoustego. Po nich wierni spotykać się będą w rodzinnym gronie.
W województwie podlaskim, gdzie są największe w kraju skupiska prawosławnych, zachowywany jest zwyczaj tzw. wołoczebnego, czyli obdarowywania dzieci jajkami i słodyczami przez rodziców chrzestnych. Dawną tradycją są też konopielki – wielkanocne kolędowanie, które gdzieniegdzie w Podlaskiem można jeszcze usłyszeć zarówno w czasie świąt katolików, jak i prawosławnych.
„Na chwałę Pana”
Do zwyczajów Kościoła wschodniego należy również dzwonienie w okresie paschalnym na dzwonach cerkiewnych. Zgodnie z dawnym obyczajem, każdy może wtedy dzwonić „na chwałę Pana”. Z tej tradycji zrodził się nawet konkurs, który był przez kilka lat organizowany w Supraślu k. Białegostoku, a jego uczestnicy dzwonili na dzwonach XVIII-wiecznej dzwonnicy, usytuowanej w bramie supraskiego monasteru.
W związku z drugim dniem Świąt Wielkanocnych prawosławnych, w południowo-wschodniej części województwa podlaskiego nie pracuje w poniedziałek wiele urzędów samorządowych. To m.in. hajnowskie i bielskie starostwa powiatowe, urzędy miasta w Bielsku Podlaskim i Hajnówce, gminne w Białowieży, Orli, Dubiczach Cerkiewnych, Narewce czy Narwi.
Tam, gdzie w regionie są duże skupiska prawosławnych, w poniedziałek nie ma też zajęć w szkołach. Placówki te skorzystały z możliwości wykorzystania 13 kwietnia jako dodatkowego dnia wolnego.
Jak poinformował PAP białostocki magistrat, w stolicy województwa poniedziałek jest dniem wolnym od zajęć dydaktyczno-wychowawczych dla uczniów 51 szkół oraz zespołów szkół prowadzonych przez samorząd; zajęcia odbywają się w 17 miejskich placówkach.
Prawosławie jest drugim co do liczby wiernych wyznaniem w Polsce. Hierarchowie Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego ich liczbę szacują na 450-500 tys. osób.
W Narodowym Spisie Powszechnym przeprowadzonym w 2021 r. przynależność do Kościoła prawosławnego w Polsce zadeklarowało (pytanie o wyznanie było dobrowolne, można było odmówić na nie odpowiedzi) niecałe 151,7 tys. osób.
