Według wstępnych szacunków w MRU żyje 36 578 nietoperzy

W największym zimowisku nietoperzy w Polsce – Międzyrzeckim Rejonie Umocnionym – zakończyło się 25. międzynarodowe liczenie tych zwierząt. Badacze z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu wstępnie oszacowali populację tamtejszych nietoperzy na 36 578 osobników.

Jak poinformował w rozmowie z PAP dr Tomasz Kokurewicz z Instytutu Biologii Środowiskowej UPWr populacja nietoperzy na terenie MRU od kilku lat znajduje się na stałym poziomie, a wynik tegorocznego liczenia nie daje powodu do obaw.

To jest wprawdzie spadek około 8 proc., ale takie drobne fluktuacje liczebności zdarzały już wcześniej

– zaznaczył naukowiec.

Według wstępnego badania zwierząt, które zostało przeprowadzone w ostatni weekend, populacja nietoperzy na terenie MRU wynosi 36 578 osobników. Ubiegłoroczne liczenie nietoperzy wskazało na obecność w zimowisku 39 768 zwierząt, natomiast w 2024 r. było ich 36 653.

Jak podkreślił dr Kokurewicz, tegoroczny wynik liczenia jest wstępny i będzie jeszcze weryfikowany – zwłaszcza w kontekście zwierząt, które przebywają poza głównym ciągiem systemu MRU, np. w naziemnych bunkrach. Ostateczne wyniki liczenia będą znane za ok. dwa tygodnie.

Liczenie miało charakter międzynarodowy. Wzięli w nim udział chiropterolodzy z Irlandii, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Belgii, Holandii, Portugalii, Hiszpanii, Czech, Białorusi i Hondurasu. Odbywało się pod nadzorem RDOŚ w Gorzowie Wielkopolskim, a nadzór merytoryczny nad przedsięwzięciem sprawowali naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.

Jak powiedział dr Kokurewicz, nietoperze mają ważny wpływ na cały ekosystem, a ich funkcjonowanie w nim, z punktu widzenia człowieka, jest praktyczne.

Na przykład zjadają owady uciążliwe dla człowieka, czyli komary i meszki. Taki mały nietoperz jest w stanie zjeść pięćset komarów w ciągu jednej nocy, a meszek około tysiąca sztuk. Wyobraźmy sobie, że usuwamy te nietoperze nagle ze środowiska, z ekosystemu i z naszego otoczenia, no i te owady nas po prostu zagryzają

– wyjaśnił naukowiec.

Dodał, że ochrona tych zwierząt jest również ważna z punktu widzenia bioróżnorodności. Gdyby ich zabrakło, trudno byłoby przewidzieć, jak zachowa się przyroda.

Najlepsze, co możemy zrobić, to dać przyrodzie się (…) samoorganizować. Przyroda wie lepiej od nas, jak działać, ale pod warunkiem, że zachowamy ten skład gatunkowy ekosystemu

– podkreślił dr Kokurewicz.

Chiropterolodzy przekonują, że nietoperze są swoistym barometrem zmian klimatycznych. Mają jednego, w wyjątkowych sytuacjach dwa młode w roku, są więc bardzo wrażliwe na wszelkie zmiany warunków zewnętrznych, nie są w stanie przystosować się do nich wystarczająco szybko.

W zimie, podczas hibernacji, tempo metabolizmu nietoperza jest zależne od temperatury, w jakiej przebywa – im wyższa, tym metabolizm szybszy, a zwierzę szybciej zużywa nagromadzony na czas hibernacji tłuszcz.

Polska ma obowiązek składania Komisji Europejskiej co pięć lat raportu o stanie cennych przyrodniczo siedlisk i gatunków objętych ochroną w ramach obszarów Natura 2000, a do takich należy kompleks MRU. Jego większa część ma również status rezerwatu przyrody (Rezerwat Nietoperek).

Na podziemną część MRU składa się system korytarzy, tuneli i komór o łącznej długości 32 km oraz naziemnych bunkrów. Kompleks umocnień zbudowali Niemcy w latach 30. XX wieku i w czasie II wojny światowej. Panujące w jego podziemiach warunki – stała wilgotność i temperatura – stwarzają optymalne warunki do zimowej hibernacji nietoperzy.