Kolejny dzień trwa walka z powodzią i jej skutkami w południowo-zachodniej Polsce. Premier Donald Tusk zapowiedział umorzenie na rok kredytów mieszkaniowych zaciągniętych przez powodzian. Polska zgłosiła chęć skorzystania z unijnego Funduszu Solidarności. W czwartek (19 września) do Wrocławia przybędzie szefowa KE Ursula von der Leyen.
W środę (18 września) rano z udziałem premiera Tuska i szefów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasza Siemoniaka, resortu infrastruktury Dariusza Klimczaka oraz ministra finansów Andrzeja Domańskiego odbyło się kolejne posiedzenie sztabu kryzysowego we Wrocławiu, odkąd południową Polskę zalały powodzie. Tusk i Domański zapowiedzieli roczne umorzenie kredytów mieszkaniowych zaciągniętych przez powodzian.
– Będziemy spłacali przez 12 miesięcy raty kredytu – my jako państwo, poprzez Fundusz Wsparcia Kredytobiorców
– przekazał premier.
Domański dodał, że umorzenie nie będzie zależne od wysokości raty kredytu, a udzielone wsparcie nie będzie podlegało zwrotowi. Marszałek Sejmu Szymon Hołownia zapowiedział, że jeżeli proponowane przez rząd projekty ustaw dotyczące pomocy dla powodzian będą gotowe, Sejm rozpatrzy je jak najszybciej. Nie wykluczył, że nawet na następnym posiedzeniu, które rozpocznie się 25 września.
Tusk poinformował też, że w razie potrzeby rząd wprowadzi ceny urzędowe na niektóre produkty pierwszej potrzeby, by przeciwdziałać spekulacji.
– Z punktu widzenia tych, którzy postanowili zarobić, lepiej, żeby podjęli decyzję o powrocie do cen sprzed powodzi, bo będziemy bezwzględnie wykorzystywać możliwości prawne
– podkreślił.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przekazał, że monitoruje, czy na terenach dotkniętych powodzią może dochodzić do zmów cenowych lub nadużywania pozycji dominującej, których efektem byłby np. wzrost cen produktów pierwszej potrzeby, i zachęca do zgłaszania zaobserwowanych nieprawidłowości.
Premier i przedstawiciele służb ponownie zwrócili uwagę na to, jak ważne jest jasne informowanie o sytuacji powodziowej i unikanie niesprawdzonych informacji. Nadinsp. Rafał Kochańczyk z Komendy Głównej Policji potwierdził, że nie ma żadnych informacji o zaginięciach na Dolnym Śląsku, odnosząc się do medialnych doniesień o 100 zaginionych ze Stronia Śląskiego. O publiczne wyjaśnienie tej kwestii prosił premier.
Minister ds. UE Adam Szłapka skierował do unijnych komisarzy list, w którym zapowiedział chęć skorzystania z unijnego Funduszu Solidarności ze względu na przechodzącą przez kraj powódź. Wniosek zostanie złożony po oszacowaniu strat.
W czwartek wizytę w Polsce złoży przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, która przyjedzie do Wrocławia. Szefowa KE spotka się z premierami trzech krajów, które zostały dotknięte żywiołem: Polski – Donaldem Tuskiem, Czech – Petrem Fiala, Słowacji – Robertem Fico oraz kanclerzem Austrii Karlem Nehammerem.
Ministerstwo Finansów poinformowało, że zabezpieczyło 2 mld zł na zadania związane z usuwaniem skutków klęsk żywiołowych. Pakiet pomocy ma objąć też bezzwrotne wsparcie dla kredytobiorców czy odroczenia płatności podatków dla przedsiębiorców. Uruchomiono też program wsparcia dla organizacji pozarządowych, które na Opolszczyźnie ucierpiały w związku z powodzią; jego budżet to 3 mln zł.
Posłowie PiS złożyli w Sejmie projekt ustawy o wsparciu dla powodzian przewidujący m.in. pomoc doraźną w wysokości nieprzekraczającej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia, pokrycie szkód wyrządzonych przez powódź w budynkach mieszkalnych i do 20 dni płatnego z budżetu państwa urlopu dla poszkodowanych pracowników. Na trudna sytuacje rolników poszkodowanych przez powódź zwracała uwagę posłanka PiS Anna Gembicka. Jej zdaniem brakuje informacji ze strony Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na temat tego, jakie środki podejmą.
Związek Banków Polskich poinformował, że za kilka dni sektor bankowy przygotuje projekt moratorium kredytowego dla poszkodowanych przez powódź, który zakłada możliwość odroczenia spłaty rat przez osoby fizyczne i przedsiębiorców. Program przygotowany przez sektor bankowy nie będzie kolidował ze zmianami legislacyjnymi dotyczącymi Funduszu Wsparcia Kredytobiorców, zapowiedzianymi przez premiera.
Sztab Generalny Wojska Polskiego poinformował, że w środę w akcjach przeciwpowodziowych, ewakuacji mieszkańców i udzielaniu im wszelkiej pomocy zaangażowanych było ponad 14 tys. żołnierzy. W akcjach pomocniczych nadal pozostają w użyciu śmigłowce wojskowe – m.in. do transportu żywności i ewakuacji. Uruchomiono także bezzałogowe statki powietrzne do monitorowania bieżącej sytuacji nad terenami objętymi powodzią.
Klimczak poinformował, że największe straty wskutek powodzi występują w infrastrukturze Wód Polskich; straty będą liczone w miliardach złotych. Szkody PKP Intercity szacowane są obecnie na ponad 100 mln zł, a GDDKiA na 155 mln zł. Resort infrastruktury zapowiedział też zwolnienie z opłat drogowych ciężarówek wiozących pomoc humanitarną. Polskie Sieci Elektroenergetyczne przekazały, że trwające powodzie nie uszkodziły infrastruktury przesyłowej i nie wpływają na bilans systemu elektroenergetycznego. Mimo to, sytuacja w sieci dystrybucyjnej w południowo-zachodniej Polsce pozostaje trudna.
Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało, że w woj. dolnośląskim, opolskim, lubuskim i śląskim zawieszono zajęcia w 495 szkołach, przedszkolach i placówkach; to o ponad 100 mniej w porównaniu do wtorku.
Szef BBN Jacek Siewiera zapowiedział, że spotka się w środę z prezydentem Andrzejem Dudą, by omówić jego wizytę na zalanych terenach – tam, gdzie wizyta prezydenta nie będzie powodowała zakłóceń w bieżących działaniach służb czy usuwaniu skutków powodzi.
Obecna sytuacja meteorologiczna poprawiła się. Wody Polskie przekazały, że zgodnie z założeniami i wraz ze stabilizacją sytuacji hydrometeorologicznej zmniejszył się stan napełnienia zbiornika Racibórz Dolny, który przechwycił falę wezbraniową na Odrze.
Aktualnie najtrudniejsza sytuacja powodziowa występuje Oławie, przez którą przechodzi fala powodziowa na Odrze, i w Opolu, gdzie największa fala nastąpi około godz. 20 w środę. Z prognoz IMGW wynika, że Wrocław powinien pozostać bezpieczny, jednak wraz z nadejściem fali kulminacyjnej może dojść do cofki Bystrzycy, Ślęzy i Oławy, gdzie mogą wystąpić podtopienia. W gminie Nowogród Bobrzański trwają przygotowania do fali kulminacyjnej na rzece Bóbr. Służby koncentrują się też na Odrze, by utrzymała się w swoim korycie.
W woj. opolskim przekroczenia stanu alarmowego rzek zanotowano na 14 stacjach. W Nysie sytuacja się ustabilizowała, burmistrz odwołał ewakuację, z wyjątkiem części miasta Zamłynie. W Lewinie Brzeskim ewakuacja nadal trwa. Przez Brzeg przechodzi fala kulminacyjna. W woj. lubuskim mieszkańcy części ulic w Żaganiu zostali poproszeni o opuszczenie swoich mieszkań i domów; Nowa Sól szykuje się na przejście fali kulminacyjnej. W woj. śląskim wypłacono już pierwsze wnioski o pomoc doraźną dla osób poszkodowanych przez powódź.
Prezydent Tajwanu Lai Ching-te wyraził solidarność z poszkodowanymi i jest gotowy zaoferować wsparcie państwom dotkniętym przez powódź.
W Czechach odnaleziono już czwartą śmiertelną ofiarę powodzi. Po raz pierwszy od czterech dni liczba zagrożonych powodzią terenów jest niższa niż 100. W 23 miejscach obowiązuje najwyższy poziom alarmu powodziowego. W Austrii kanclerz Nehammer poinformował, że jego rząd zwiększył Fundusz na wypadek Klęsk Żywiołowych i przeznaczył na usuwanie szkód i pomoc powodzianom 1 mld euro. W Watykanie podczas środowej audiencji generalnej papież Franciszek zapewnił o swojej modlitwie za ofiary powodzi w Europie Środkowo-Wschodniej, w tym w Polsce, i podziękował wszystkim, którzy niosą pomoc.
Kolejne posiedzenie powodziowego sztabu kryzysowego z udziałem m.in. premiera Donalda Tuska zaplanowano w środę o godz. 18.
