Prawo autorskie. Tusk na spotkaniu z wydawcami przekonuje o „wspólnym celu”

1. Marszałkini Senatu: zadaniem państwa jest stworzenie takiego prawa, które będzie chroniło twórców

Marszałkini Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska podkreśliła w środę, że zadaniem państwa jest stworzenie takiego prawa autorskiego, które będzie chroniło twórców – od artystów po dziennikarzy i wydawców. „Chcemy przygotować dobre, bezpieczne, mądre, nowoczesne prawo” – zapewniła.

Podczas spotkania z przedstawicielami mediów ws. zmian w prawie autorskim Małgorzata Kidawa-Błońska przypomniała, że polskie przepisy chroniące twórców powstały przed wojną.

– Wtedy były prawem bardzo nowoczesnym, tylko że świat wokół nas się bardzo zmienił i nie zauważyliśmy, że trzeba to rozpatrywać w zupełnie inny sposób

– powiedziała. 

Według marszałkini Senatu, unijna dyrektywa DSM (Digital Single Market), którą ma wdrażać do polskiego porządku prawnego przygotowywana nowela ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, „to krok w dobrą stronę”.

– Ale ona także nie rozwiązuje wszystkich problemów – ani państwa, ani różnych innych środowisk. To jest próba uporządkowania tego, co się dzieje, bo świat się zmienił. Internet brutalnie wszedł w nasze życie z dobrymi i złymi rzeczami i musimy się w tym wszystkim odnaleźć. Zadaniem państwa jest stworzenie takiego systemu, prawa, które będzie chroniło tych, którzy wytwarzają wartości intelektualne – od artystów po dziennikarzy, wydawców, którzy nie mogą przegrywać w konkurencji z gigantami

– podkreśliła, zwracając się do gości spotkania. 

Dodała, że „przed nami zmierzenie się z tym, co nas czeka w przyszłości – z problemem sztucznej inteligencji, wielu innych spraw, które są tuż przed nami, a my na to nie jesteśmy przygotowani”.

– Nie wiem, jak potoczy się dzisiejsza dyskusja, ale na pewno my, parlamentarzyści, chcemy przygotować naprawdę dobre, bezpieczne, mądre prawo, które będzie prawem nowoczesnym i da gwarancję, że przynajmniej na jakiś czas interesy tych wszystkich środowisk będą zabezpieczone

– zapewniła Kidawa-Błońska.

Środowe spotkanie w centrum „Dialog” z udziałem premiera Donalda Tuska, marszałek Senatu i przedstawicieli mediów to reakcja szefa rządu na ubiegłotygodniowy apel wydawców oraz dziennikarzy polskich mediów do polityków, by zmienili uchwalone w Sejmie niekorzystne dla mediów przepisy prawa autorskiego i praw pokrewnych. W apelu podkreślono, że w trakcie uchwalania przepisów o prawie autorskim w świecie cyfrowym zlekceważono ich postulaty, o których realizację zabiegali. 

Wydawcy obawiają się, że przepisy doprowadzą do „zagłodzenia mediów” przez duże platformy cyfrowe. W przypadku sporu o tantiemy, rekompensaty za ekspozycję treści w sieci oraz ochrony przed ich kopiowaniem chcieliby również wprowadzenia instrumentu mediacji między platformami i wydawcami. Zdaniem wydawców, postulaty te zostały zignorowane zarówno przez MKiDN, jak i Sejm. 

Pod apelem podpisali się wydawcy oraz dziennikarze polskich mediów – łącznie ponad 350 tytułów gazet i portali lokalnych.

2. R. Imielski: nie chodzi o to, żeby media miały więcej pieniędzy, ale o jakość demokracji

Nie chodzi o to, czy ja, jako Roman Imielski, czy my jako media, będziemy mieli więcej pieniędzy, tu chodzi o jakość demokracji – powiedział Roman Imielski, pierwszy zastępca redaktora naczelnego „Gazety Wyborczej” przed spotkaniem premiera z mediami. Jak mówił, liczyć powinien się „dziennikarz, nie algorytm”.

– Jako dziennikarze, redaktorzy i wydawcy oczekujemy, że premier Donald Tusk uwzględni nasze postulaty dotyczące implementacji dyrektywy unijnej. (…) Dlatego, że tu nie chodzi o to, czy ja, jako Roman Imielski, Gazeta Wyborcza, czy my, jako media, będziemy mieli więcej pieniędzy, tu chodzi o jakość demokracji, która dzisiaj, jeśli chodzi o dostęp do informacji publicznej jest zmonopolizowana przez gigantów technologicznych, którzy zarabiają też na naszej pracy, wykorzystują nasze teksty. To są ogromne pieniądze, dziesiątki miliardów złotych, a nie chcą się tymi pieniędzmi z mediami podzielić

– powiedział Imielski. 

Zwrócił uwagę, że „z roku na rok, chociażby w Stanach Zjednoczonych, spada drastycznie liczba dziennikarzy pracujących w mediach jakościowych, właśnie kosztem tego, że takie koncerny jak Google czy Facebook, odbierają źródła finansowania mediom tradycyjnym, poprzez zmonopolizowanie rynku cyfrowego”. 

– Liczymy, że premier Donald Tusk to zrozumie, bo tutaj na końcu całej tej walki o implementację dyrektywy unijnej, jest po prostu obywatel i jego prawo do dostępu do informacji publicznej, sprawdzonej jakościowo

– zaznaczył. 

Przyznał, że poprawki zaproponowane do ustawy przez Lewicę, by ich satysfakcjonowały, ale wie, że nie mają poparcia w reszcie koalicji rządzącej. 

– Dlatego chcemy się z spotkać z premierem Donaldem Tuskiem i wytłumaczyć mu, dlaczego to jest takie ważne z punktu widzenia jakości demokracji i tego, żeby media jakościowe nie były wypierane przez algorytmy. Bardzo podobna mi się takie stwierdzenie: „dziennikarz, nie algorytm”

– podkreślił. 

Pytany o to, czy można wierzyć, że we wrześniu będzie gotowa nowa ustawa medialna, powiedział:

– Nie jesteśmy dziećmi i generalnie słowom polityków wierzymy dosyć ostrożnie, więc ja wolałbym, żeby tutaj i teraz Senat zaczął prawdziwe działania nad zmianą tej ustawy. 

– Chcielibyśmy, żeby nowa koalicja demokratyczna zrozumiała, że wolne, jakościowe media są bardzo ważne dla jakości demokracji. Chodzi nam o dwie proste sprawy. Po pierwsze, chodzi o to, żeby była szybka ścieżka arbitrażu i żeby to załatwiał UOKiK, żeby to nie trwało latami, tylko żeby to trwało kilka miesięcy, maksymalnie rok, może osiem miesięcy, to kwestia dogadania się

– wyjaśnił Imielski. 

– Druga rzecz jest taka, o której mówimy już od dawna, to jest problem nie tylko Polski, ale światowy, że media z roku na rok są osłabiane przez koncerny, poprzez to, że one coraz bardziej monopolizują rynek reklamy cyfrowej. (…) To jest niebezpieczne, ponieważ to osłabia media tradycyjne, a żyjemy w świecie pełnym fake newsów, kto ma z nimi walczyć, jeśli nie dziennikarze, algorytmy na pewno nie będą z tym walczyć

– podkreślił.