Opłata za zawartość kofeiny lub tauryny w napoju ma wzrosnąć 10-krotnie, do 1 zł, a opłata za każdy gram cukru powyżej 5 g w 100 ml napoju – dwukrotnie, do 10 groszy – zakłada projekt ustawy, który 29 września przyjął rząd.
Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym, przedłożony przez Ministra Finansów i Gospodarki
– poinformowała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
Wyjaśniła, że projekt przewiduje podwyższenie tzw. opłaty cukrowej, czyli opłaty od słodzonych napojów oraz rozszerzenie katalogu produktów, które będą nią objęte. Zmiany obejmą m.in. napoje z dodatkiem substancji słodzących, kofeiny lub tauryny, wysoko słodzone syropy sprzedawane jako suplementy diety oraz wszystkie rodzaje koncentratów. Wyższe wpływy z opłaty zasilą Narodowy Fundusz Zdrowia i zostaną przeznaczone m.in. na profilaktykę, edukację zdrowotną oraz leczenie chorób związanych z nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi.
W Polsce coraz więcej osób zmaga się z nadwagą i otyłością, co zwiększa ryzyko chorób, m.in. cukrzycy i chorób układu krążenia. Jednym z czynników sprzyjających nadmiernej masie ciała jest częste spożywanie słodkich napojów. Zmiany mają zachęcać producentów do ograniczania zawartości cukru i innych składników nadających napojom słodki smak
– oceniła KPRM.
Jak dodała, stawka opłaty stałej za zawartość cukrów do 5 gram w 100 ml napoju, lub za zawartość w jakiejkolwiek ilości co najmniej jednej substancji słodzącej wzrośnie z 50 do 70 groszy za litr napoju. Natomiast stawka opłaty zmiennej za każdy gram cukrów powyżej 5 gram w 100 ml napoju wzrośnie dwukrotnie; z 5 do 10 groszy.
Ponadto maksymalna wysokość opłaty za litr napoju wzrośnie z 1,20 zł do 1,80 zł. Największa, dziesięciokrotna podwyżka stawki dotknie opłaty za zawartość kofeiny lub tauryny. Wzrośnie ona z 10 groszy do 1 zł za litr napoju.
Projekt zakłada również objęcie opłatą wysoko słodzonych syropów owocowych zawierających śladowe ilości soku sprzedawane jako suplementy diety, z wyjątkiem produktów w opakowaniach do 200 ml (np. syropów wspierających odporność lub przeciwkaszlowych). Dodatkowo opłatą zostaną objęte napoje zawierające co najmniej 20 proc. soku oraz do 5 gram cukru, jeśli mają dodatek substancji słodzących, kofeiny lub tauryny.
Opłata ma objąć też wszystkie koncentraty zarówno w postaci płynnej, półpłynnej, jak i stałej.
Koncentrat to produkt, który po rozcieńczeniu, rozpuszczeniu lub wymieszaniu z wodą albo innym płynem pozwala przygotować napój do bezpośredniego spożycia. Dla koncentratów zostanie wprowadzona jedna stawka – 3 zł za litr albo kilogram
– wskazano w komunikacie.
Nowe przepisy miałyby wejść w życie 1 stycznia 2027 r.
W połowie grudnia 2025 r. prezydent Karol Nawrocki zawetował podobne przepisy, argumentując wówczas, że – zgodnie z jego wyborczymi obietnicami – nie podpisze żadnej ustawy podnoszącej podatki. – Zamiast uszczelniać system podatkowy, rząd sięga do kieszeni obywateli. Podatek w wysokości nawet 3,60 zł od dwulitrowego napoju czy soku to realny cios w domowe budżety – tłumaczył prezydent.
Zawetowane przepisy miały podwyższyć opłatę cukrową, aby zniechęcić do kupowania słodkich i energetycznych napojów, a tym samym ograniczyć m.in. otyłość i cukrzycę. Stawki opłaty miały zostać podniesione m.in. z 0,50 zł do 0,70 zł za litr napoju z cukrem do 5 g w litrze lub słodzikiem i z 0,10 zł do 1,00 zł za dodatek kofeiny lub tauryny.
Zawetowana ustawa zawierała także zapisy o podniesieniu podatku z tytułu wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych lub nagród związanych ze sprzedażą premiową z 10 proc. do 15 proc.
