niedziela, 22 listopada 2026
Nie znaleźliśmy żadnych wyników
Pokaż wszystko
Radio Zachód
  • WIADOMOŚCI
    • LUBUSKIE
    • GOŚĆ RADIA ZACHÓD
    • KRAJ I ŚWIAT
    • KULTURA
    • NA DROGACH
  • SPORT

    Dziki z Warszawy lepsze od naszych, zielonogórskich!

    Zwycięski Promień świętuje 80-lecie

    fot. pixabay.com

    Wyrównany mecz na szczycie dla lidera

    Trójka łatwo rozprawiła się z Gryfinem

    fot. Paweł Górski

    AZS kontrolował mecz i pewnie ograł Wolsztyniaka

    Zadecydowała końcówka

    Aurum dziś nie miało dnia: AZS AGH wywiózł komplet

    Victoria Szczaniec wygrała po raz 14!

    Stockton zagra w Arenie Gorzów

  • MUZYKA
  • REPORTAŻ
    • REDAKCJA REPORTAŻU
    • STUDIO REPORTERÓW KUKUŁCZA 1
  • TV
  • MOTO
  • PODCASTY
  • RADIO
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • PATRONAT MEDIALNY
    • REGULAMINY
    • KONTAKT
  • REKLAMA
LOGO, Radio Zielona GóraLOGO, Radio Gorzów

SŁUCHAJ

Radio Zachód
  • WIADOMOŚCI
    • LUBUSKIE
    • GOŚĆ RADIA ZACHÓD
    • KRAJ I ŚWIAT
    • KULTURA
    • NA DROGACH
  • SPORT

    Dziki z Warszawy lepsze od naszych, zielonogórskich!

    Zwycięski Promień świętuje 80-lecie

    fot. pixabay.com

    Wyrównany mecz na szczycie dla lidera

    Trójka łatwo rozprawiła się z Gryfinem

    fot. Paweł Górski

    AZS kontrolował mecz i pewnie ograł Wolsztyniaka

    Zadecydowała końcówka

    Aurum dziś nie miało dnia: AZS AGH wywiózł komplet

    Victoria Szczaniec wygrała po raz 14!

    Stockton zagra w Arenie Gorzów

  • MUZYKA
  • REPORTAŻ
    • REDAKCJA REPORTAŻU
    • STUDIO REPORTERÓW KUKUŁCZA 1
  • TV
  • MOTO
  • PODCASTY
  • RADIO
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • PATRONAT MEDIALNY
    • REGULAMINY
    • KONTAKT
  • REKLAMA
Radio Zachód
Strona główna KULTURA

97 lat temu urodził się Franciszek Pieczka. Jeden z najwybitniejszych polskich aktorów filmowych i teatralnych

PAP PAP
2025-01-19 12:29
Fot. PAP/CAF/Witold Rozmysłowicz

Fot. PAP/CAF/Witold Rozmysłowicz

Udostępnij na FacebookuUdostępnij na TwitterzeUdostępnij na telegramieUdostępnij przez WhatsappaEmail

Przez przeszło 60 lat scenicznej kariery Franciszek Pieczka wykreował blisko 450 ról. Na ekranie debiutował w filmie Andrzeja Wajdy, później współpracując m.in. z takimi filmowcami, jak: Jerzy Kawalerowicz, Tadeusz Konwicki, Jerzy Passendorfer, Jerzy Skolimowski, Jerzy Hoffman. W 97. rocznicę urodzin Franciszka Pieczki wspominamy postać wybitnego aktora.

W polskim filmie stał się swoistym, żywym symbolem Górnego Śląska. W głośnym serialu dokumentalnym o losach pracowników restrukturyzowanych kopalń pt. „Serce z węgla” (2001) Ireny i Jerzego Morawskich lektorem w pierwszym odcinku był Leszek Sznyter – w następnych czternastu autorskie komentarze czytał już Franciszek Pieczka. Od lat mieszkający w Warszawie, „Ślązakiem pozostanie na zawsze” – powtarzał w wywiadach. „Pochodzę ze Śląska. Mój ojciec pracował czterdzieści lat w kopalni. Miałem sześcioro rodzeństwa i byłem najmłodszy” – opowiadał w rozmowie z dziennikarką „Tele Tygodnia” w 2007 r.

– Aktor do pokochania, aktor nie do zastąpienia, akceptowało się go w każdej roli – powiedziała PAP po śmierci Franciszka Pieczki krytyk filmowy Bożena Janicka. – Masz zaufanie do dużego, silnego człowieka, który niczym ci nie grozi, a przeciwnie – zawsze pomoże

– wyjaśniła.

Franciszek Pieczka urodził się 18 stycznia 1928 r. w Godowie na Górnym Śląsku. Dyplom Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie uzyskał w 1954 r. Pierwsze kroki, jako aktor, stawiał na scenach Teatru Dolnośląskiego w Jeleniej Górze i Teatru Ludowego w Nowej Hucie. Przez wiele lat związany był z Teatrem Powszechnym w Warszawie.

– Zgodnie z górniczą tradycją, w której idzie się śladami ojca, poszedłem pracować pod ziemię. Po roku zacząłem się uczyć w Uniwersyteckim Studium Przygotowawczym w Katowicach. Jego ukończenie dawało miejsce na każdej uczelni – poza szkołami artystycznymi – bez egzaminu. Zacząłem studia na Politechnice Gliwickiej, ale po miesiącu zrezygnowałem i pojechałem do Warszawy, aby się dostać do szkoły teatralnej

– wspominał.

– To był początek lat 50. Obowiązywały różne skierowania i nakazy. Aby zmienić kierunek studiów, potrzebna była zgoda ministerstwa. Byłem młody i przebojowy. Bez umawiania się wparowałem do gabinetu ministra i go przekonałem. Potem trzeba było zdać egzamin do szkoły teatralnej, a tu już zaczął się rok akademicki. Zdawałem go w prywatnym mieszkaniu Aleksandra Zelwerowicza, który wówczas był dziekanem wydziału aktorskiego i miał niepisane prawo przyjęcia dodatkowo jednego studenta. Dostałem się. Kiedy powiedziałem o tym w domu, posypały się na mnie wszystkie śląskie pierony. Bo inżynier to porządny zawód, a aktor – w pojęciu mego ojca – będzie chodził głodny

– opowiadał Pieczka.

Jednocześnie debiutował w filmie. W 1954 r. zagrał w „Pokoleniu” Andrzeja Wajdy, w 1960 r. w „Matce Joannie od Aniołów” Jerzego Kawalerowicza, a w 1964 r. w „Rękopisie znalezionym w Saragossie” Wojciecha Jerzego Hasa.

Prawdziwym przełomem był dla Pieczki rok 1966, gdy rozpoczęły się zdjęcia do serialu „Czterej pancerni i pies” (1966-70). Jako Gustlik Jeleń, członek załogi czołgu „Rudy”, wspólnie z m.in. Januszem Gajosem, Włodzimierzem Pressem i Romanem Wilhelmim, zaskarbił sobie sympatię widzów. Kiedy w 1995 r. Telewizja Polska zorganizowała plebiscyt na najbardziej lubiany polski serial, pierwsze miejsce przypadło właśnie „Czterem pancernym”.

Pracując na planie serialu, Pieczka wystąpił jednocześnie w filmach Henryka Kluby – „Chudy i inni” (1966) oraz „Słońce wschodzi raz na dzień” (1967). Znakomite oceny zebrał za kreację w poetyckim „Żywocie Mateusza” Witolda Leszczyńskiego (1967), gdzie wykreował tragiczną postać nadwrażliwego mężczyzny o duszy dziecka.

W filmowym dorobku Pieczki są też kreacje m.in. w „Perle w koronie” Kazimierza Kutza (1971), „Weselu” Andrzeja Wajdy (1972), „Chłopach” Jana Rybkowskiego (1973). Pieczka zagrał również pamiętne role starego Kiemlicza w „Potopie” Jerzego Hoffmana (1974) i fabrykanta Mullera w „Ziemi obiecanej” Wajdy (1974).

Wystąpił też m.in. w „Bliźnie” Krzysztofa Kieślowskiego (1976) i – jako karczmarz Tag – w „Austerii” Jerzego Kawalerowicza (1982). W 1993 r. zagrał w „Jańciu Wodniku” Jana Jakuba Kolskiego, a w 2001 r. wcielił się w św. Piotra w ekranizacji „Quo vadis” Henryka Sienkiewicza, której dokonał Kawalerowicz. Wcześniej w postać św. Piotra wcielił się w serialu komediowym „Bank nie z tej ziemi” (1993). W ostatnich latach publiczność oglądała Pieczkę w roli Stacha Japycza w serialu „Ranczo”.

W 2011 r. Franciszek Pieczka został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla kultury narodowej. W 2015 r. został laureatem Polskiej Nagrody Filmowej Orła za Osiągnięcia Życia.

W 2017 r. został odznaczony Orderem Orła Białego.

Stowarzyszenie Filmowców Polskich w ub. r. uhonorowało aktora Nagrodą Specjalną SFP za dzieło życia.

Polecamy

Wiesław Michnikowski i Edward Dziewoński w jednym z dialogów w kabarecie Dudek. Fot. PAP/CAF/Witold Rozmysłowicz
KULTURA

„Ucz się Jasiu”, „Sęk”, „W Polskę idziemy” i inne klasyki telewizji. 60 lat temu debiutował Kabaret Dudek

13 stycznia 2025

Dudek był przedsięwzięciem towarzyskim. To była wielka pasja Edwarda Dziewońskiego - tworzyć życie towarzyskie, prowokować wymianę zdań na wysokim poziomie...

Czytaj więcejDetails

2025 rokiem Boznańskiej, Duszeńki, Słonimskiego, Żeromskiego, gen. Sosnkowskiego, Polskich Bohaterów z Katynia i innych miejsc oraz Milenium Koronacji w Gnieźnie

12 stycznia 2025
Fot.: Zespół Czerwone Gitary (fot.: STEFAN KRASZEWSKI)

60 lat temu powstał zespół Czerwone Gitary przez ówczesne media nazywany polskimi Beatlesami

3 stycznia 2025
Fot. PAP

Niekwestionowany król PRL-owskiej komedii. Jego filmy dokumentowały codzienne realia epoki

6 grudnia 2024
Fot. PAP

50 lat „Janosika” – góralskie dzieci, oglądając go, płakały, bo nic nie rozumiały

26 lipca 2024
Tagi: filmaktorrocznica urodzinfranciszek pieczkapolskie kino

Czytaj również

Robert Pattinson. Fot. Wikimedia Commons
KULTURA

Brytyjski aktor Robert Pattinson nowym Jamesem Bondem

16 listopada 2026

Brytyjski aktor Robert Pattinson został nowym Jamesem Bondem - poinformowano w poniedziałek (16 listopada) na oficjalnym koncie serii o agencie...

Łukasz Żal. Toruń. Gala zamknięcia 34. Festiwalu CAMERIMAGE. Fot. PAP/Agnieszka Bielecka
KULTURA

Łukasz Żal ze Złotą Żabą za zdjęcia do filmu „Ojczyzna”

15 listopada 2026

Łukasz Żal odebrał Złotą Żabę za zdjęcia do filmu „Ojczyzna” podczas sobotniej (14 listopada) gali zamknięcia 34. festiwalu ToruńCamerimage. Srebrną...

Zdjęcie ilusracyjne. Fot. Pexels
KRAJ I ŚWIAT

Miecz świetlny Dartha Vadera został sprzedany za 4,87 mln dolarów

13 listopada 2026

Miecz świetlny Dartha Vadera został w czwartek (12 listopada) sprzedany za ponad 4,87 miliona dolarów na aukcji w Dallas -...

Panorama Torunia. Fot. Pixabay
KULTURA

Rozpoczyna się 34. festiwal ToruńCamerimage

7 listopada 2026

Darren Aronofsky, Luca Guadagnino, Małgorzata Szumowska i Michał Englert są wśród gości rozpoczynającego się w sobotę festiwalu ToruńCamerimage. Statuetki za...

Brytyjski aktor Sir Patrick Stewart. Fot. PAP/EPA/ETIENNE LAURENT
KRAJ I ŚWIAT

Nie żyje brytyjski aktor Patrick Stewart, kapitan Picard ze „Star Treka” [AKTUALIZACJA]

30 października 2026

Nie żyje Patrick Stewart, brytyjski znany aktor szekspirowski i odtwórca roli kapitana Picarda ze „Star Treka". Miał 86 lat. Z...

fot: P.Kozubaj
LUBUSKIE

Historyczny film od Gazety Lubuskiej dla biblioteki Norwida

19 października 2026

Biblioteka Norwida powiększyła swoją kolekcję historycznych filmów o Zielonej Górze. Do placówki trafiła projekcja przekazana przez Gazetę Lubuską. Nagrania powstały...

najnowsze z Lubuskiego

Dziki z Warszawy lepsze od naszych, zielonogórskich!

Akcja społeczna „Biegiem po karmę” [ZDJĘCIA]

Czas próbnych matur i egzaminów zawodowych w zielonogórskich szkołach średnich

Trwają wybory uzupełniające do Senatu w Lubuskiem

Ochla zaprosi na Jarmark Bożonarodzeniowy. Będzie ponad 120 wystawców i warsztaty

Gorzowscy artyści po raz piąty pomagają młodzieży

Policja przypomina o jeździe na suwak. To obowiązek kierowców, nie przejaw uprzejmości

Kolejna firma lokuje się w iłowskiej strefie inwestycyjnej

Wymiarki zapraszają na jutrzejsze warsztaty adwentowe

Będzie drugi przetarg na budowę amfiteatru w Lubsku

popularne

  • Jezioro Marwicko, fot. Urząd Gminy Lubiszyn

    To kąpielisko doczeka się rozbudowy infrastruktury

    0 udost.
    Udostępnij 0 Tweet 0
  • Uniwersytet Zielonogórski wyróżnił Absolwentów Extra

    0 udost.
    Udostępnij 0 Tweet 0
  • KP Świdnica po rundzie jesiennej w klasie okręgowej

    0 udost.
    Udostępnij 0 Tweet 0
  • Kolejna firma lokuje się w iłowskiej strefie inwestycyjnej

    0 udost.
    Udostępnij 0 Tweet 0
  • Lechia nie wytrzymała oblężenia ze strony Chojniczanki

    0 udost.
    Udostępnij 0 Tweet 0
FACEBOOK
TWITTER
YOUTUBE
INSTAGRAM
RSS
LOGO, Radio Zachód, Informacje, Lubuskie, 103 i 106 FM

Polskie Radio - Regionalna Rozgłośnia w Zielonej Górze "Radio Zachód S.A." w likwidacji w Zielonej Górze
Radio Zachód S.A.

ul. Kukułcza 1
65-472 Zielona Góra

  • BIP
  • Reklama
  • Formularz kontaktowy
  • Cookies i polityka prywatności
  • Archiwum
Copyright © Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w Zielonej Górze Radio Zachód S.A. 2022.
G-news logo
Nie znaleźliśmy żadnych wyników
Pokaż wszystko
  • WIADOMOŚCI
    • LUBUSKIE
    • KRAJ I ŚWIAT
    • GOŚĆ RADIA ZACHÓD
    • KULTURA
    • NA DROGACH
  • SPORT
  • MUZYKA
  • REPORTAŻ
    • REDAKCJA REPORTAŻU
    • STUDIO REPORTERÓW KUKUŁCZA 1
  • TV
  • PODCASTY
  • REKLAMA
  • RADIO
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • PATRONAT MEDIALNY
    • REGULAMINY
    • KONTAKT
  • ZIELONA GÓRA
  • GORZÓW

Copyright © Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w Zielonej Górze Radio Zachód S.A. 2022.

Ta witryna wykorzystuje pliki cookie. Kontynuując przeglądanie wyrażasz zgodę na ich używanie. Zachęcamy do odwiedzenia naszej strony Polityki prywatności.
Przejdź do treści
Otwórz pasek narzędzi Narzędzia ułatwień

Narzędzia ułatwień

  • Powiększ tekstPowiększ tekst
  • Zmniejsz tekstZmniejsz tekst
  • KontrastKontrast
  • NegatywNegatyw
  • Podkreślone linkiPodkreślone linki
  • Czcionka alternatywnaCzcionka alternatywna
  • Resetuj Resetuj