Warszawa jako pierwsze miasto w Polsce zakazuje krzyży w urzędzie. Burza wokół sprawy

1. Trzaskowski: przestrzenie, w których są obsługiwani Warszawiacy, powinny być neutralne

Podczas piątkowego briefingu Trzaskowski wyjaśnił, że chodzi o pewne uporządkowanie sytuacji wynikające z wielu pytań o to, czy urzędy powinny być miejscem, w którym eksponowane są symbole religijne. Podkreślił, że jest to szerokie zarządzenie, które dotyczy kwestii związanych z równouprawnieniem i zakazem dyskryminacji, natomiast wskazano w nim także, że przestrzenie w których są obsługiwani Warszawiacy, powinny być neutralne. Zapewnił, że „nikt nie zamierza prowadzić żadnej krucjaty, ani postępować w sposób dogmatyczny”. 

Trzaskowski uściślił, że zarządzenie ws. nieeksponowania symboli religijnych nie dotyczy szpitali, szkół czy ośrodków pomocy społecznej. Przekazał, że uroczystości i wydarzenia organizowane w urzędzie m.st. Warszawy powinny mieć charakter świecki i być neutralne.

– Jeśli są natomiast organizowane uroczyści historyczne, jak obchody Powstania Warszawskiego, mamy tam elementy uświęcone tradycją i nikt tego nie będzie zmieniał, np. formuły, którą od lat mamy 31 lipca – mamy mszę świętą, to zostanie podtrzymane. Sami organizujemy często modlitwy ekumeniczne, choćby na Cmentarzu Wolskim

– powiedział prezydent. 

Zapytany, czy krzyże powieszone w urzędach przy stanowiskach obsługi będą teraz usuwane, odpowiedział, że takich sytuacji jest mało.

– Prowadzimy w tej chwili kwerendę

– dodał Trzaskowski. 

Rzeczniczka prasowa stołecznego ratusza Monika Beuth powiedziała PAP, że w zarządzeniu nie ma w ogóle mowy o żadnym zakazie i że standardy mówią jedynie o neutralności urzędu, jako instytucji.

– Odnoszą się wyłącznie do przestrzeni dostępnych dla osób z zewnątrz. Są zbiorem 16 zaleceń, które mają na celu zapewnienie wzajemnego szacunku, przeciwdziałanie dyskryminacji i sprawienie, by każda mieszkanka i każdy mieszkaniec Warszawy mógł w takim samym stopniu korzystać z miejskich usług

– wyjaśniła. 

Zgodnie z przyjętymi standardami, przekazanymi w czwartek PAP, „przestrzenie urzędu są miejscami neutralnymi religijnie”, a „dbanie o równe traktowanie jest zasadą horyzontalną ujętą we wszystkich dokumentach programujących rozwój m.st. Warszawy (strategii, politykach i programach) oraz wszystkich innych standardach i wytycznych obowiązujących w urzędzie”.

2. Hołownia: nie uważam, żeby potrzebna była nam wojna o to, czy krzyże ze ścian zdejmować

Pytany o tę kwestię w piątek (17 maja) we Wrocławiu lider Polski 2050-Trzeciej Drogi, marszałek Sejmu Szymon Hołownia przyznał, że nie zna podstaw prawnych decyzji prezydenta Trzaskowskiego. 

– Pan prezydent, jak rozumiem, spieszył z wyjaśnieniami, że wynika to z jakiejś ogólnej regulacji, która była podjęta. Nie znam tej regulacji. Natomiast uważam, że to jest zbędna decyzja. Uważam, że każdy z urzędników doskonale wie, jak się zachować, aby urząd był miejscem, w którym się sprawuje władze lokalną – dla każdego, niezależnie od tego jakiej wiary i wyznania jest

– oświadczył marszałek Sejmu. 

Hołownia przyznał jednocześnie, że on sam zastał w Sejmie dużą liczbę krzyży na ścianach.

– I o ile sam jestem człowiekiem, który nie będzie wieszał krzyży w miejscach publicznych, w urzędach, o tyle nie uważam, żeby dzisiaj w Polsce potrzebna była nam kolejna wojna o to, czy krzyże ze ścian zdejmować

– ocenił. 

– Naszą odpowiedzialnością powinno być dzisiaj deeskalowanie sytuacji, obniżanie napięcia, a nie odpalanie kolejnych pól, na których Polacy znowu mogą się ze sobą poróżnić. Dlatego uważam, że to jest decyzja, z którą – jeśli jest do niej umotywowanie i jakaś podstawa prawna – pewnie należało się wstrzymać, może głębiej ją przedyskutować

– ocenił. 

Zastrzegł jednak, że w tej sprawie powinien wypowiadać się prezydent Trzaskowski. „Bo on jest głównym dostarczycielem informacji w tym zakresie, a ja mówię tylko o tym, co przedostało się do mediów, o pewnym społecznym odbiorze i społecznych konsekwencjach tego faktu” – dodał marszałek Sejmu.

3. Kard. Ryś: neutralność religijna polega na wspieraniu każdego a nie wyzerowaniu przekonań

Metropolita łódzki kard. Grzegorz Ryś zapytany w piątek (17 maja) przez dziennikarzy o decyzję prezenta Warszawy, powiedział, że „mamy ważną lekcję do przerobienia, bo wspólnota między ludźmi to nie jest wspólnota ludzi wyzerowanych”. 

– Wspólnoty mogą budować ludzie, którzy mają jakąś własną tożsamość i chcą się ze sobą w tych różnych tożsamościach spotkać

– dodał. 

Kard. Ryś zwrócił uwagę, że „neutralność religijna w modelu brytyjskim polega na tym, że państwo finansuje wszystkie szkoły państwowe i prywatne, w tym także prywatne wyznaniowe, czyli: katolickie, anglikańskie, a jeśli są, to również muzułmańskie oraz każdego innego wyznania czy religii”. 

– Neutralność polega na wspieraniu każdego. Tak się buduje wspólnota między ludźmi

– oświadczył. 

Powiedział, że „neutralność, która domaga się tego, żeby każdy wyzerował się ze swoich przekonań i poglądów, nie buduje wspólnoty międzyludzkiej”.

– Ufam, że Duch Święty prowadzi nas do zupełnie innego doświadczenia wspólnoty

– dodał. 

Zaznaczył, że „wspólnota jest tam, gdzie jest różnorodność i gdzie każdy w tej różnorodności jest szanowany”.

– Nikt nie jest tym bardziej zainteresowany niż sam Kościół, który głosi prawdę o wolności religii, sumienia i wyznania

– powiedział. 

– Wspólnota jest tam, gdzie spotykają się ludzie w swojej różnorodności, a nie tam, gdzie każe się ludziom zrezygnować z ich identyfikacji. Wtedy powstaje duży kłopot. To jest błędna droga

– ocenił kard. Ryś. 

Metropolita warszawski kard. Kazimierz Nycz zwrócił z kolei uwagę, że „były już państwa, które próbowały dokonać absolutnego wyzerowania, natomiast – jak stwierdził – do niczego dobrego to nie doprowadziło”. 

– Pluralizm, który uznajemy – każe szanować każdego, wszystkie grupy społeczne ze swoimi poglądami, zwyczajami, także znakami religijnymi

– powiedział metropolita warszawski. 

Ocenił, że „wciąganie dzisiaj tego problemu w imię pewnego zobowiązania wobec sojuszników nie jest sprawą najważniejszą”.

– Dziś jest wiele ważniejszych problemów i spraw, którymi żyjemy

– powiedział.

Jako przykład wymienił wojnę w Ukrainie, sytuację w Ziemi Świętej czy wewnętrzne problemy w kraju.

4. Stanowisko archidiecezji warszawskiej

– Skomplikowana sytuacja międzynarodowa oraz dramatyczne wydarzenia za granicami naszego państwa uświadamiają nam, jak bardzo potrzeba konsolidacji społeczeństwa i budowania jedności ponad podziałami, a przede wszystkim podejmowania pilnych, kluczowych dla naszego bezpieczeństwa decyzji

– napisał w piątek rzecznik prasowy arcybiskupa metropolity warszawskiego i archidiecezji warszawskiej ks. Przemysław Śliwiński. 

Dodał, że tymczasem realizowany jest „postulat wyborczy, który przyczynia się wyłącznie do zaostrzenia niszczącej dialog polaryzacji”. 

Zaznaczył w oświadczeniu, że „neutralność religijna nie może prowadzić do dyskryminacji osób wierzących, których prawa gwarantuje Konstytucja RP”. 

– Symbol krzyża nie oznacza, że urzędnik państwowy jako osoba wierząca kieruje się w pracy nakazami religijnymi; przeciwnie – obliguje on go do jak najrzetelniejszego wypełniania swoich obowiązków oraz sprawiedliwego i równego traktowania wszystkich współobywateli

– napisał.

5. Kaleta: złożymy zawiadomienie do prokuratury i RPO ws. zarządzenia o świeckości urzędu

Sprawę skomentowali na konferencji prasowej przed warszawskim ratuszem posłowie klubu PiS z Suwerennej Polski Sebastian Kaleta i Jacek Ozdoba.

Według Kalety złożą oni zawiadomienie do prokuratury, „żeby sprawą tego skandalicznego zarządzenia zajął się pan prokurator generalny (Adam Bodnar) we wszystkich dostępnych środkach, jak i do Rzecznika Praw Obywatelskich”. 

Zdaniem Kalety, prokurator generalny „ma możliwość podejmowania czynności w obronie praworządności, a elementem takiej działalności jest chociażby inicjowanie postępowań innych niż karne”.

– Zwrócimy się, żeby prokuratura podjęła czynności w kierunku uchylenia zarządzenia

– zapowiedział poseł. 

– W drugiej kolejności zwrócimy uwagę na to, że być może doszło do popełnienia przestępstwa przekroczenia uprawnień

– powiedział Kaleta.

Jako uzasadnienie podał art. 53 Konstytucji, który – jak mówił – wskazuje, że wszelkie ograniczenia upubliczniania swojej wiary mogą być nakładane jedynie w formie ustawowej. 

Zdaniem Kalety, zarządzenie podpisane przez Trzaskowskiego narusza Konstytucję, która „gwarantuje wolność religii.

– Nakazywanie urzędnikom, aby nie prezentowali tego, jakiego są wyznania, biorąc też pod uwagę tradycje, które panują w Polsce pokazuje, że mamy do czynienia z ideologiczną wojną Trzaskowskiego

– ocenił. 

Poseł odniósł się także do niedawnego pożaru centrum handlowego przy ulicy Marywilskiej.

– Kiedy tysiące Warszawiaków jest zrozpaczonych dramatem, który ich spotkał, prezydent Warszawy rozpoczął wojnę ideologiczną w Warszawie. Chce zdejmować krzyże, nakazywać urzędnikom pytania o zaimki itd. Jesteśmy tutaj po to, żeby sprzeciwić się takiej postawie – bierności Trzaskowskiego wobec dramatu kupców z Marywilskiej, którzy czekają na pomoc

– mówił. 

– Trzaskowski zamiast zadzwonić do Donalda Tuska i powiedzieć: „panie premierze potrzebna jest rezerwa celowa albo potrzebuję specustawy, żeby szybko pomóc przedsiębiorcom” zdejmuje krzyże w urzędach

– podkreślił Kaleta.

W jego ocenie, aktualny rząd „nie przejmuje się ważnymi sprawami Polaków, nie potrafi zarządzać kryzysowo, tylko odwraca uwagę opinii publicznej sporami ideologicznymi”. 

Ozdoba dodał, że kupcy z Marywilskiej powinni otrzymać jednorazowe wsparcie, a jeżeli nie ma do tego instrumentów, należy zwołać specjalne posiedzenie Sejmu.

– To jest bardzo prosta kalkulacja: zwołujemy Sejm na 22 maja, komisje pracują do 29 maja, zamykamy głosowania, następnie Senat, podpis prezydenta i pieniądze właściwe powinny być przekazane kupcom – zaproponował. – W wielu sytuacjach, kiedy nie było instrumentów prawnych organizowaliśmy specjalne posiedzenia Sejmu, aby pomoc Polakom

– dodał. 

– Nie rozumiem tej bierności. Dla tych ludzi to jest ratunek, a dla państwa polskiego to nie są duże kwoty. To jest pokaz ignorancji, nonszalancji a wręcz pogardy wobec sytuacji kryzysowych. Pieniądze są, a jak ich nie możecie znaleźć to ja deklaruję się, że w rezerwie celowej przesunę promocję spotów, które nie mają żadnego znaczenia, na cel pomocy kupcom

– zapowiedział poseł. 

– Zamiast pomocy kupcom, prezydent zajmuje się wojną ideologiczną, zdejmowaniem krzyża z ratusza – to jest pokaz pogardy w kolejnej odsłonie

– podsumował Ozdoba.

6. Bocheński: będziemy żądali od Trzaskowskiego zmiany w wytycznych ws. świeckości urzędu

Do sprawy odniósł się kandydat PiS do PE Tobiasz Bocheński, który zapowiedział w piątek na konferencji prasowej, że radni PiS będą żądali od prezydenta zmiany w tych wytycznych.

– Na najbliższych sesjach rady miejskiej będziemy domagali się zmiany tych wytycznych, tak aby one naprawdę dotyczyły kwestii dyskryminacyjnych i równościowych

– powiedział. 

Zdaniem Bocheńskiego, zarządzenie wykracza poza kompetencje prawne prezydenta, „próbując wprowadzić bardzo ideologicznie i fanatycznie lewicową agendę do urzędu miasta”.

– To, że prezydent zamierza walczyć z symbolem kulturowym, który jest związany z polską tradycją i historią, której kościół był również depozytariuszem narodowym w czasach, kiedy Polski nie było i który pełnił funkcję patriotyczną jest absurdalną agendą lewicową, na którą się nie zgadzamy

– podkreślił. 

– W 2011 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że we włoskich szkołach może wisieć krzyż, ponieważ jest to symbol kulturowy, związanym z dziedzictwem europejskiej cywilizacji. Jeżeli gdzieś wisi krzyż nie oznacza to, że jest to indoktrynacja religijna. W państwie polskim kościół jest rozgraniczony z państwem i jego instytucjami. Nie istnieją żadne decyzje administracyjne ani żadne przepisy prawa, które mają swoją podstawę bądź zakorzenione są w jakichkolwiek doktrynach religijnych, niezależnie o jakim wyznaniu mówimy

– tłumaczył Bocheński. 

Jednocześnie ocenił, że w zarządzeniu znajdują się także rozwiązania, które są potrzebne i na które warto zwrócić uwagę. „Jest to np. wrażliwość na osoby niepełnosprawne, otwartość urzędników na swoich klientów w taki sposób, aby ich nie urażać i troszczyć się o ich komfort oraz akcentowanie kultury osobistej i savoir-vivre” – zaznaczył polityk PiS.