Zmiana konstytucji i wybór nowego składu TK lub porozumienie w sprawie ślubowania sędziów – to niektóre z pomysłów na zakończenie sporu o Trybunał Konstytucyjny. Politycy różnych ugrupowań, z którymi rozmawiała PAP, przedstawiają odmienne propozycje, ale oceniają, że szanse na ich realizację są niewielkie.
Premier Donald Tusk poinformował we wtorek (3 listopada) po posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa Narodowego, że zaproponował prezydentowi Karolowi Nawrockiemu spotkanie w cztery oczy jeszcze w tym tygodniu, by porozmawiać o sposobach trwałego obniżenia napięcia politycznego w kraju.
Wyjaśnił, że rozmowa dotyczyłaby m.in. sporu o TK, choć przyznał, że „tu nic nie jest proste”, ale najważniejsza jest „gotowość do poważnej rozmowy, jak zapobiec eskalacji emocji politycznych”. Dodał, że rozwiązanie, które by usatysfakcjonowało wszystkie strony konfliktu wokół Trybunału, „być może jest dzisiaj niemożliwe”.
Ale na pewno możliwa jest uczciwa, szczera rozmowa. Nawet jeśli będziemy pozostawali przy swoich zdaniach, być może znajdziemy jakieś rozwiązanie, które będzie do zaakceptowania przez wszystkich
– podkreślił Tusk, dodając, że „parę osób nad tym pracuje”.
Dalsza część tekstu pod polecanym artykułem
Czytaj także:
Po RBN – Premier gotowy do spotkania z prezydentem w cztery oczy. Prezydent o odpowiedzialności Tuska ws. TK
Premier Donald Tusk poinformował we wtorek (3 listopada) po posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa Narodowego, że zaoferował prezydentowi Karolowi Nawrockiemu, że jest gotów w tym tygodniu na spotkanie w cztery oczy...
Czytaj więcejDetailsPolitycy różnych ugrupowań, z którymi rozmawiała PAP, przyznają, że znalezienie rozwiązania sporu o TK, które byłoby do zaakceptowania przez wszystkie strony, będzie bardzo trudne.
Sprawa resetu konstytucyjnego
Najczęściej pojawia się w tym kontekście pomysł resetu konstytucyjnego, czyli zmiany przepisów ustawy zasadniczej dotyczących Trybunału Konstytucyjnego.
Jedną z propozycji takiego resetu przygotował senator klubu Trzecia Droga Kazimierz Ujazdowski. Jej ogólne założenia popierają PSL i Polska 2050.
Dochodzi do zmiany konstytucji, na podstawie której wygasają mandaty wszystkich sędziów. Po kilku miesiącach przerwy Sejm, Senat i prezydent wybierają po pięciu sędziów TK, którzy zostają zaprzysiężeni przez organy, które dokonały wyboru. Publikowaniem orzeczeń tak wyłonionego Trybunału zajmuje się prezes TK, władza wykonawcza nie ma w tym żadnego udziału
– wyjaśnił Ujazdowski w rozmowie z PAP.
Dalsza część tekstu pod polecanym artykułem
Czytaj także:
Kancelaria Prezydenta złoży zawiadomienia ws. TK
Kancelaria Prezydenta złoży zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa w sprawie Trybunału Konstytucyjnego. Poinformował o tym szef Kancelarii Zbigniew Bogucki dodając, że chodzi m.in. o podejrzenie zamachu na konstytucyjny organ:...
Czytaj więcejDetailsSenator wyjaśnił, że zgodnie z jego propozycją wszyscy nowo wybrani sędziowie mieliby tak jak obecnie, dziewięcioletnie kadencje. Zaznaczył jednak, że możliwe jest ich zróżnicowanie przy pierwszym wyborze, np. poprzez wybór przez Sejm trzech sędziów na dziewięć lat, a dwóch na sześć.
Szczegóły są do dyskusji
– podkreślił Ujazdowski.
Jego zdaniem wybór sędziów przez prezydenta, Sejm i Senat byłby lepszym rozwiązaniem niż wprowadzenie wymogu większości 3/5 głosów w Sejmie, ponieważ przy obecnej polaryzacji politycznej taki wybór można łatwo zablokować.
Propozycja klubu Rozwój Plus
Wybór sędziów TK przez Sejm większością 3/5 głosów zakłada z kolei propozycja resetu przedstawiona przez klub Rozwój Plus. Zgodnie z nią Trybunał liczyłby 12 sędziów wybieranych na 12-letnie kadencje. Wyjątkiem byłby pierwszy skład TK, w którym kadencje poszczególnych sędziów trwałyby od roku do 12 lat, a o ich długości decydowałoby losowanie.
Propozycja Rozwoju Plus przewiduje również istotne wzmocnienie uprawnień prezydenta. Gdyby Sejm nie wybrał sędziów TK w ciągu 100 dni, głowa państwa mogłaby skrócić jego kadencję.
Koncepcja Konfederacji
Własną koncepcję resetu przedstawiła również Konfederacja. Jak wyjaśnił PAP wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak, zakłada ona wygaszenie mandatów obecnych sędziów TK i wybór nowego składu większością 3/5 głosów na kadencje o zróżnicowanej długości – od roku do dziewięciu lat. W odróżnieniu od propozycji Rozwoju Plus, gdyby nie udało się wybrać sędziów wymaganą większością, byliby oni wyłaniani w drodze losowania spośród kandydatów zgłoszonych przez co najmniej 46 posłów.
Wybór sędziów TK większością 3/5 głosów, zakaz powoływania do Trybunału czynnych polityków oraz trzyletnią kadencję prezesa TK przewidywała również senacka inicjatywa zmiany konstytucji, zgłoszona na początku obecnej kadencji parlamentu.
Dziś jesteśmy w innej sytuacji, Sejm wybrał prawidłowo sędziów, którzy rozpoczęli pracę, ale zawsze należy rozmawiać, jak poziom emocji politycznych w Polsce obniżyć
– powiedział PAP senator Krzysztof Kwiatkowski (KO), jeden z inicjatorów tej propozycji.
Dalsza część tekstu pod polecanym artykułem
Czytaj także:
Spór wokół Trybunału Konstytucyjnego trwa od ponad dekady
Zaostrzony w ostatnich dniach spór o Trybunał Konstytucyjny trwa od 2015 r. Od piątku jego kolejną odsłoną jest zarządzenie przerwy w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa TK Bartłomieja Sochańskiego....
Czytaj więcejDetailsDodał, że ewentualne zmiany dotyczące TK powinny „służyć interesom obywateli, a nie politykom mającym poczucie, że właśnie zabrano im wygodne narzędzie polityczne”.
Reset popiera również przewodniczący sejmowej komisji sprawiedliwości Paweł Śliz z Polski 2050. Jego zdaniem rozpoczęcie pracy w TK przez sędziów wybranych w obecnej kadencji Sejmu nie wystarczy do naprawy Trybunału.
Zawsze będzie ktoś, kto będzie mówił: ten Trybunał jest źle obsadzony, tych sędziów nie ma itd. Musimy znaleźć rozwiązanie takie, które doprowadzi do tego, że Trybunał będzie szanowany przez wszystkich
– powiedział Śliz.
Naprawa bez zmiany konstytucji?
Na platformach społecznościowych pojawiły się też inne koncepcje naprawy TK, które nie zakładają zmiany konstytucji. Jedna z nich zakłada dobrowolne zrzeczenie się urzędów przez wszystkich obecnych sędziów po uprzednim uznaniu przez prezydenta także pięciu kwestionowanych sędziów, a następnie wybór nowego składu Trybunału większością 3/5 głosów. Inna przewiduje przyjęcie przez prezydenta ślubowania od wszystkich sędziów wybranych przez Sejm w zamian za gwarancję pozostania na stanowisku prezesa TK Bogdana Święczkowskiego.
Zdaniem polityków różnych ugrupowań szanse na realizację tych propozycji są jeszcze mniejsze niż na reset konstytucyjny, ponieważ wymagałyby one elementarnego zaufania między siłami politycznymi, którego obecnie brakuje.
Zbigniew Kuźmiuk (PiS), komentując możliwość spotkania prezydenta z premierem, ocenił, że warunkiem rozmów powinno być przywrócenie wcześniejszego stanu prawnego w TK.
Żeby do takiego spotkania doszło, uzurpatorzy muszą wyjść z Trybunału, policja musi się wycofać, a zdaje się, że Donald Tusk do tego nie jest gotowy. Generalnie musi wrócić stan prawny sprzed zamachu na TK, a dopiero później można rozmawiać o przyszłości Trybunału. Nie sądzę jednak, aby w tym Sejmie była wola do tego, by zmieniać konstytucję
– powiedział Kuźmiuk.
Z kolei Robert Kropiwnicki (KO) ocenił, że warunkiem zmian sposobu wyboru sędziów TK jest uznanie tych sędziów, którzy zostali wybrani w obecnej kadencji.
Niech Karol Nawrocki i PiS powiedzą, dlaczego nie uznają tych sędziów. Bo jeśli oni uznają ten Trybunał, możemy rozmawiać o zmianie sposobu wyboru sędziów na przyszłość – zaznaczył Kropiwnicki w rozmowie z PAP. – Moim zdaniem do resetu nie ma dzisiaj przestrzeni i potrzeby, bo spór o TK jest czysto polityczny. Poza tym nie ma gwarancji, że w przypadku resetu wybierzemy lepszych sędziów, a obecni sędziowie mogliby mieć pretensje, że są nimi pół roku czy rok i przechodzą w stan spoczynku
– dodał.
Także autorzy propozycji resetu sceptycznie oceniają szanse na jego przeprowadzenie. – Nikt nie chce o tym realnie rozmawiać – przyznał Krzysztof Bosak.
My oczywiście swoją propozycję podtrzymujemy jako projekt na przyszłość
– dodał.
Zdaniem polityka Konfederacji do spotkania Donalda Tuska z Karolem Nawrockim może w ogóle nie dojść, a zapowiedź premiera miała jedynie odwrócić uwagę.
Na podstawie tego, co wczoraj widziałem na posiedzeniu RBN, sądzę, że to było cyniczne zagranie
– ocenił Bosak.
Dziś trudno mówić o resecie wobec postawy Donalda Tuska, który wprowadza sędziów wraz z policją do Trybunału Konstytucyjnego. W mojej opinii najpierw musi zmienić się układ polityczny, żebyśmy mogli mówić o realnym resecie kontytucyjnym
– powiedział PAP Szymon Szynkowski vel Sęk (Rozwój Plus).
Dziś szanse na reset są niewielkie, bo mamy stan dwóch Trybunałów pozbawionych podstaw legalności. Ten stan rzeczy z uwagi na stopień napięcia politycznego może się utrzymywać, ale nie widzę innej drogi niż reset do odbudowy Trybunału
– ocenił Ujazdowski.
Polecamy
Minister Żurek o Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów TK
Na wczorajszym Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów Trybunału Konstytucyjnego było kworum. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek argumentuje, że spośród piętnastu sędziów Trybunału trzech...
Czytaj więcejDetails
Czytaj także:
Spór o TK. Europejskie instytucje wzywają Polskę do rozwiązania kryzysu
Europejskie trybunały i instytucje od lat wskazywały na nieprawidłowości w funkcjonowaniu polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Domagają się zapewnienia mu niezależności, dopuszczenia prawidłowo wybranych sędziów do orzekania i rozwiązania trwającego od...
Czytaj więcejDetails
