Sejm uchwalił w piątek (23 stycznia) nowelizację ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz powiązaną z nią zmianę Kodeksu wyborczego. Sędziów – członków KRS – mają wybierać w bezpośrednich i tajnych wyborach organizowanych przez PKW wszyscy sędziowie, a nie – jak obecnie – Sejm.
Za nowelizacją głosowało 232 posłów, przeciw było 183, zaś 12 posłów wstrzymało się od głosu. Wcześniej Sejm nie zaakceptował m.in. wniosku PiS o odrzucenie tych rozwiązań w całości. Przyjęte zostały natomiast dwie merytoryczne poprawki zgłoszone przez Barbarę Dolniak (KO) w drugim czytaniu. Teraz nowelizacja trafi do Senatu.
Nowelizacje poparło 150 posłów KO, 30 z PSL-TD, 28 z Polski2050 oraz 21 z Lewicy. Za było też 3 posłów niezrzeszonych (jeden głosował przeciw, jeden wstrzymał się od głosu). Przeciw głosowało 171 posłów PiS, 8 z Konfederacji (5 się wstrzymało od głosu) oraz 3 z Konfederacji Korony Polskiej. Wstrzymało się od głosu także 3 posłów koła Razem oraz 3 z koła Demokracja Bezpośrednia.
Według zapowiedzi resortu sprawiedliwości zmiana ma przywrócić „konstytucyjne standardy” wyboru sędziowskich członków KRS przez sędziów. Najważniejszą zmianą jest więc to, że 15 sędziów – członków KRS będzie wybieranych w bezpośrednich i tajnych wyborach – organizowanych przez Państwową Komisję Wyborczą – przez wszystkich sędziów, a nie – jak dotychczas – przez Sejm. MS przekonuje, że chodzi o odebranie politykom wpływu na Radę i oddanie go środowisku sędziowskiemu, co ma przywrócić jej niezależność.
W nowo ukształtowanej Radzie ma być reprezentacja wszystkich rodzajów i szczebli sądów. W KRS mają się znaleźć reprezentanci sędziów sądów powszechnych – apelacyjnych, okręgowych i rejonowych, sądu wojskowego, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Do KRS mogliby kandydować sędziowie z co najmniej 10-letnim stażem orzeczniczym i co najmniej 5-letnim w sądzie, w którym orzekają. Oznaczałoby to, że mogłyby to być także niektóre osoby awansowane do sądu wyższej instancji ponad pięć lat temu już z udziałem KRS w jej obecnym kształcie. Czynne prawo wyborcze będą mieli wszyscy sędziowie.
Dodatkowo, poprzez utworzoną Radę Społeczną przy KRS, ma być realizowana transparentna dla obywateli kontrola działania KRS. Ustawa nie skraca kadencji obecnej Rady.
Dalsza część tekstu pod polecanym artykułem
Czytaj także:
Policja weszła do siedziby Krajowej Rady Sądownictwa [AKTUALIZOWANY]
Policja weszła do siedziby KRS. Prowadzone są tam czynności procesowe przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej, który jest na miejscu - powiedział PAP rzecznik prasowy Komendanta Stołecznego Policji podkom. Jacek Wiśniewski....
Czytaj więcejDetailsPierwsza z przyjętych poprawek obniżyła wymaganą liczbę podpisów poparcia dla sędziowskich kandydatów do KRS ze 100 do 50 osób; druga – wykreśliła zakaz kandydowania do KRS przez dotychczasowych sędziowskich członków Rady wybranych do niej wcześniej przez Sejm.
Nowelizacja ustawy o KRS była procedowana w Sejmie w przyspieszonym tempie. Jej pierwsze czytanie oraz posiedzenie komisji sejmowej po pierwszym czytaniu odbyły się w środę. Drugie czytanie miało miejsce w piątek przed południem.
Projekt tej nowelizacji wpłynął do Sejmu pod koniec grudnia ub.r. wraz z drugim z przygotowanych przez resort sprawiedliwości projektów, czyli rozwiązaniami „o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego na podstawie prawa przez uregulowanie skutków uchwał Krajowej Rady Sądownictwa podjętych w latach 2018-2025”. W odniesieniu do tego drugiego projektu komisja sejmowa zdecydowała w tym tygodniu o przeprowadzeniu wysłuchania publicznego, które wyznaczone zostało na 10 lutego br.
W ocenie MS obie te ustawy mają stanowić „fundament legislacyjnego pakietu praworządnościowego, który ma przywrócić konstytucyjny ład w wymiarze sprawiedliwości”. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek mówił, że wprowadzenie zmian zawartych w noweli o KRS zagwarantuje, iż w składzie tej Rady znajdą się sędziowie „legitymujący się odpowiednim doświadczeniem i odpowiednią wiedzą z zakresu funkcjonowania różnych szczebli sądownictwa”.
Spór o nowelizację ustawy o KRS
W piątek (23 stycznia) szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki zabierając głos na sali plenarnej Sejmu zaznaczył, że nowelizacja ustawy o KRS nie mówi o „zwierzchniej roli narodu”. Dodał, że „nie ma na to zgody” prezydenta Karola Nawrockiego.
Ci (sędziowie – PAP), którzy nie mają dziesięcioletniego stażu, którzy nie są pięć lat na stanowisku, a więc wszyscy ci, którzy zostali obsadzeni na stanowiska sędziowskie zgodnie z prawem i zgodnie z konstytucją przez nową KRS, w istocie mają być wykluczeni
– stwierdził Bogucki.
Nowelizację o KRS krytykuje PiS. Były wiceminister sprawiedliwości z tej partii Sebastian Kaleta podczas środowej debaty oceniał, że proponowany system nie jest demokracją, lecz „sędziokracją”. Jego zdaniem, niedemokratyczny był również system funkcjonujący przed rządami PiS, do 2018 r. – Był systemem kastowym. Sędziowie z komuny suchą nogą wybrali sobie swoich przedstawicieli w KRS i następnie kooptowali się do tego organu – mówił Kaleta i dodawał, że „teraz to źródło patologii ma wrócić”.
Resort sprawiedliwości powtarza natomiast, że jest już szereg orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości UE mówiących o tym, że to obecna KRS jest wadliwie ukształtowana.
Uchwalona nowelizacja jest drugim podejściem obecnie rządzącej koalicji do zreformowania KRS. Pierwsza nowelizacja ustawy o Radzie – przygotowana jeszcze przez poprzedniego szefa MS Adama Bodnara – została uchwalona latem 2024 r. Wówczas jednak założono, że obecni sędziowie z Rady mieliby stracić mandaty. Nowi mieli zostać wybrani do KRS przez wszystkich sędziów w Polsce, ale prawo do kandydowania na członka KRS nie przysługiwało sędziom, którzy nimi zostali po 2017 r. Tamtą nowelizację dotyczącą KRS ówczesny prezydent Andrzej Duda przed podpisaniem skierował do Trybunału Konstytucyjnego. W listopadzie ub.r. TK orzekł, że nowelizacja była niekonstytucyjna.
Czytaj także:
Nawrocki odmówił nominacji 46 sędziów. Jest oświadczenie prezydenta [AKTUALIZACJA]
Prezydent Karol Nawrocki poinformował w środę (12 listopada), że odmówił on nominacji 46 sędziów. Zapowiedział, że przez najbliższe 5 lat żaden sędzia, który kwestionuje konstytucyjne uprawnienia prezydenta, polską konstytucję...
Czytaj więcejDetails
