Spis treści
Kanada jest krajem najbardziej zagrożonym polityczną niestabilnością w USA i zmianami wynikającymi z amerykańskiej rewolucji politycznej – oceniła w najnowszym raporcie firma Eurasia Group specjalizująca się w ocenie ryzyka. Raport podkreśla, że jedynym bardziej narażonym na skutki tych zmian krajem są same Stany Zjednoczone.
Poza USA żaden kraj nie będzie tak głęboko dotknięty (…) ryzykiem związanym z polityczną rewolucją w USA jak Kanada
– podkreśliła mająca siedzibę w Nowym Jorku firma specjalizująca się w konsultacjach i ocenie ryzyka.
Długotrwała relacja z USA, bazująca na stale zwiększającej się integracji gospodarczej i trwałym partnerstwie w sprawach bezpieczeństwa, stała się historią
– napisano w raporcie „Top Risks 2026”, przypominając wypowiedzi premiera Marka Carneya o „zwrotnym momencie” w historii Kanady.
Wyzwaniem dla Ottawy i szerzej dla kanadyjskich firm będzie granie jednocześnie obroną i atakiem w tym samym czasie: zarządzanie [kontaktami – PAP] z nieprzewidywalnymi i niewiarygodnymi Stanami Zjednoczonymi i jednocześnie określanie nowych ról w rosnąco niestabilnym świecie
– ostrzegli autorzy.
1. „Relacje Kanada – USA będą osobiste i zmienne”
Raport dotyczy ryzyka na świecie. W części dotyczącej Kanady wskazuje się na ustawiczne działania Donalda Trumpa na rzecz wyłączenia systemu kontroli nad władzą wykonawczą i „przekształcenia maszynerii rządowej w broń przeciw politycznym wrogom”.
Eksperci Eurasia Group podkreślają, że nie tylko w przeszłość odeszły kalkulacje stabilnych związków z USA czy sojuszy z amerykańskimi politykami.
„Relacje Kanada – USA będą w niezwyczajny sposób osobiste i zmienne, pozostawiając firmy narażone na potencjalny odwet. Waszyngton zmienia się obecnie w zależności od kaprysów jednego zmiennego człowieka i administracji, która zobowiązała się do wdrażania radykalnie nowej wizji amerykańskich rządów” – podkreślono w raporcie, ostrzegają, że Kanada i kanadyjska gospodarka mogą stać się uboczną ofiarą zawirowań w USA.
Jednocześnie Eurasia Group ocenia, że istniejące porozumienie o wolnym handlu, czyli CUSMA (Kanada – USA – Meksyk), nie zostanie w skuteczny sposób przedłużone w 2026 r. i raczej pozostanie w stanie „zombie”, ani w pełni zakończone, ani wdrożone po zaczynających się w styczniu br. renegocjacjach.
W dodatku „Trumpowi nie podoba się twarde i koncentrujące się na detalach nastawienie Kanady do negocjacji handlowych”. Choć w długim terminie raport ocenia, że wdrażana obecnie przez Ottawę polityka „buy Canadian” i wielkich projektów infrastrukturalnych zbuduje odporność kanadyjskiej gospodarki, to jednak obecnie są sektory, które będą miały problemy.
2. Kontekst gospodarczy
W kontekście gospodarczym autorzy raportu charakteryzują obecne nastawienie administracji Białego Domu jako „państwowy kapitalizm z cechami amerykańskimi”, który stawia firmy wobec dylematu, czy dostosować się do nowych warunków. Z kolei powrót do tzw. doktryny Monroe, którą Trump nazywa obecnie „Doktryną Donroe”, oznacza dla Kanady fundamentalną zmianę geopolityczną, zaś premier Carney będzie musiał równoważyć problem istniejącej obecnie zależności od USA z obroną kanadyjskiej suwerenności.
Dlatego, podkreśla raport, tak ważne są zwiększanie zdolności kanadyjskiej obrony w Artykce i współpraca z europejskimi sojusznikami w NATO. Kanada musi „pokazać Stanom, że może bronić swojego podwórka”.
Jednocześnie raport zwraca uwagę, że takie kraje jak Francja, Niemcy i Wielka Brytania, które są głównymi partnerami Kanady w gospodarce i obronności, same mają problemy, autorzy raportu mówią wręcz o paraliżu. Raport określa słabość rządów europejskich jako czwarte ryzyko na liście najważniejszych problemów, czyli „oblężoną Europę”.
W raporcie ostrzeżono przed „drugim frontem Rosji”, czyli hybrydowymi atakami Rosji w Kanadzie.
Eurasia Group to globalna firma specjalizująca się w ocenie ryzyka. Jej założyciel, politolog Ian Bremmer, był m.in. doradcą ONZ ds. sztucznej inteligencji i w 2024 r. przedstawił raport nt. ryzyk związanych z AI.
