Dr hab. Sławomir Patyra, wybrany w czerwcu przez Sejm na sędziego Trybunału Konstytucyjnego, poinformował, że skierował w piątek (3 lipca) do prezydenta Karola Nawrockiego pismo z prośbą o wyznaczenie terminu swojego ślubowania. Jak wskazał, chciał zasygnalizować gotowość do nawiązania stosunku służbowego w TK.
Konstytucjonalista dr hab. Sławomir Patyra został wybrany przez Sejm na sędziego Trybunału Konstytucyjnego 11 czerwca br. Jego kandydatura, zgłoszona przez posłów KO, PSL-TD, Lewicy i Centrum, została wcześniej zarekomendowana przez sejmową komisję sprawiedliwości i praw człowieka. Poparcia komisji oraz izby nie uzyskał z kolei zgłoszony przez posłów PiS prof. dr hab. Artur Kotowski.
Wybór sędziego TK był konieczny w związku z upływającą 28 czerwca kadencją sędziego Trybunału Andrzeja Zielonackiego. Mimo że kadencja sędziego Zielonackiego zakończyła się w niedzielę, sędzia Patyra nie objął jeszcze obowiązków służbowych, ponieważ prezydent nie odebrał od niego dotychczas ślubowania. Zgodnie z ustawą o statusie sędziów TK, osoba wybrana na stanowisko sędziego Trybunału składa ślubowanie wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Odmowa złożenia ślubowania jest zaś w myśl tej ustawy równoznaczna ze zrzeczeniem się stanowiska sędziego TK.
„Obowiązek dochowania należytej staranności”
Na antenie TVN24 Patyra był pytany, czy prawdą jest, że zwrócił się w piątek do prezydenta z prośbą o wyznaczenie terminu ślubowania.
Tak, zwróciłem się dlatego, że uważam, że także z mojej strony istnieje obowiązek dochowania należytej staranności
– mówił Patyra.
Uznałem, że skoro od poniedziałku wakat na urzędzie sędziowskim stał się faktem, to chciałbym również w ten sposób zasygnalizować – również opinii publicznej, a także panu prezydentowi, że jestem gotowy do tego, aby w każdym czasie nawiązać stosunek służbowy w TK
– mówił.
Pod koniec czerwca szef kancelarii prezydenta Zbigniew Bogucki powiedział w rozmowie z RMF FM, że proces wyboru sędziego Patyry „odbył się w przeciwieństwie do procesów czy procedowania w sprawie pozostałych sędziów z odpowiednim wyprzedzeniem, z zachowaniem regulaminu, z zachowaniem reguł, z zachowaniem zasady indywidualizacji kadencji”. Podkreślił zarazem, że kwestia odebrania zaprzysiężenia jest decyzją prezydenta.
„Złożyłem pismo do pana prezydenta dzisiaj”
Patyra dopytywany, jak w kontekście tego stwierdzenia tłumaczy sobie „zwłokę” ze strony Karola Nawrockiego, powiedział, że zakłada, iż może ona wynikać z „kwestii techniczno-organizacyjnych kalendarza pana prezydenta”.
Nie przypisuję tej zwłoce jakiejś szczególnej intencji w tej chwili
– mówił.
Prawnik był także pytany, jak długo będzie czekał na zaproszenie od Karola Nawrockiego.
Złożyłem pismo do pana prezydenta dzisiaj, (…) myślę, że przez następny tydzień będę spokojnie oczekiwał na odpowiedź
– mówił Patyra.
Dopytywany, co zrobi, jeśli nie uzyska w tym czasie odpowiedzi odparł, że nie chce wybiegać tak daleko w przyszłość.
Będę się zastanawiał wtedy, kiedy okaże się, że pan prezydent wyrazi wprost albo w sposób dorozumiany – poprzez brak odpowiedzi, intencję taką, żeby nie wysłuchać mojego ślubowania
– dodał Patyra.
Sylwetka Sławomira Patyry
Dr hab. Sławomir Patyra to konstytucjonalista od 1994 r. związany z Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, gdzie od 2019 r. pełni funkcję kierownika Katedry Prawa Konstytucyjnego na wydziale Prawa i Administracji. Od 2013 r. pracuje także na Uniwersytecie Radomskim im. Kazimierza Pułaskiego. Jest wykładowcą akademickim oraz współautorem kilku podręczników, a także członkiem m.in. Polskiego Towarzystwa Prawa Konstytucyjnego.
Od 2013 r. Patyra jest radcą prawnym i członkiem Okręgowej Izby Radców Prawnych w Lublinie. Od tamtego czasu współpracuje także z Krajową Radą Radców Prawnych.
W tej kadencji Sejmu obecna większość nie obsadzała powstających wakatów w TK do marca tego roku. W marcu Sejm wybrał sześcioro sędziów Trybunału, uzupełniając jego skład do ustawowej liczby 15 sędziów. Byli to sędziowie: Magdalena Bentkowska, Dariusz Szostek, Maciej Taborowski, Marcin Dziurda, Krystian Markiewicz oraz Anna Korwin-Piotrowska.
1 kwietnia sędziowie Szostek i Bentkowska złożyli na zaproszenie prezydenta Nawrockiego ślubowanie w Pałacu Prezydenckim. Przedstawiciele KPRP wskazywali wówczas, że sytuacja czworga pozostałych sędziów jest analizowana, gdyż – według prezydenckiej kancelarii – w Sejmie doszło do błędów. Sytuacja tych sędziów pozostaje wciąż przedmiotem sporu.
9 kwietnia podczas uroczystości w sejmowej Sali Kolumnowej złożyli oni ślubowanie z formułą, że robią to „wobec prezydenta”. Ślubowanie ponownie złożyli wówczas też sędziowie Bentkowska i Szostek. Następnie wszyscy przekazali pisemne roty ślubowań na biurze podawczym Kancelarii Prezydenta RP.
Sędziowie Szostek i Bentkowska tego samego dnia objęli urzędy w TK. Prezes TK Bogdan Święczkowski powiedział, że cztery pozostałe osoby nie objęły urzędów, bo wydarzenia w Sejmie z ich udziałem nie może uznać za ślubowanie „wobec prezydenta”. Dzień później Markiewicz poinformował, że on i troje pozostałych sędziów złożyli pismo do prezesa TK z wnioskiem o umożliwienie im wykonywania obowiązków służbowych. Tych czworo sędziów zwróciło się do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który 5 maja wydał decyzję o zabezpieczeniu, nakazującą Polsce zaprzestanie utrudnień w objęciu i wykonywaniu obowiązków sędziowskich przez sędziów TK wybranych przez Sejm w marcu br. Na początku czerwca czwórka wybranych do TK osób złożyła w ETPCz pełną skargę. Z kolei MSZ, przedkładając informację europejskiemu trybunałowi, napisał, że w ocenie polskiego rządu cztery skarżące osoby są sędziami TK.
W związku z tą sprawą pismo do ETPCz skierował także Święczkowski. Podkreślił w nim, że „nie utrudnia objęcia i wykonywania obowiązków sędziowskich przez skarżących”, gdyż oni „nie są sędziami”. Dodał, że brak prawnej możliwości podjęcia obowiązków jest konsekwencją „nienawiązania stosunku służbowego sędziego” przez czworo spośród sześciorga wybranych w marcu przez Sejm na sędziów TK.
W Trybunale Konstytucyjnym czeka też wniosek prezydenta ws. sporu kompetencyjnego w związku ze złożeniem ślubowania przez sędziów TK w Sejmie 9 kwietnia.
