Nowa, 18. dywizja Wojska Polskiego będzie się składała z trzech brygad, jej dowództwo będzie się mieściło w Siedlcach – poinformował szef MON Mariusz Błaszczak. Dowódcą dywizji został gen. Jarosław Gromadziński.
„Podjąłem decyzję o tym, aby utworzyć nową dywizję Wojska Polskiego. Ta dywizja z założenia musi być zlokalizowana na wschód od Wisły. Podjąłem decyzję, aby dowództwo tej dywizji mieściło się w Siedlcach” – powiedział Błaszczak w Siedlcach podczas uroczystego apelu z okazji Święta Wojsk Lądowych.
Szef MON poinformował, że nowa dywizja będzie składać się z trzech brygad. „Już teraz w jej skład wejdą dwie funkcjonujące brygady: 1 Brygada Pancerna, która operuje w okolicach Warszawy i 21 Brygada Strzelców Podhalańskich, która operuje na południowym-wschodzie RP” – powiedział Błaszczak.
Ponadto – poinformował szef MON – powołana zostanie nowa brygada. „Będzie ona składała się z żołnierzy, którzy przystąpią do służby wojskowej. Jest to dla mnie niezwykle ważne, aby proces naboru do zawodowej służby był dynamiczny. Chciałbym rozpocząć kampanię, którą nazwaliśmy kampanią +Zostań żołnierzem RP+” – dodał Błaszczak.
Szef MON poinformował, że dowódcą nowej, 18. dywizji został gen. brygady Jarosław Gromadziński. „To doświadczony dowódca, ale jednocześnie w takim wieku, ma 46 lat, w którym jest gotowy do podejmowania nowych wyzwań” – powiedział Błaszczak. Wyjaśniał, że numer dywizji nawiązuje m.in. do roku odzyskania przez Polskę niepodległości.
Formując nową dywizję trzeba najpierw utworzyć dowództwo i sztab; dowództwo musi być mobilne i zdolne zarządzać także jednostkami sojuszniczymi – mówi gen. bryg. Jarosław Gromadziński wyznaczony na dowódcę nowej dywizji wojsk operacyjnych.
Według niego dywizja musi się w większości składać z lekkich i mobilnych jednostek kołowych, w jej składzie powinna się jednak znaleźć także ciężka brygada, zdolna powstrzymać ewentualne uderzenie. Podkreśla, że dywizja nie będzie budowana od zera, w jej skład wejdą już istniejące jednostki, choć niektóre trzeba będzie przezbroić; część będzie też trzeba dopiero sformować.
Utworzenie w pobliżu ściany wschodniej nowego związku taktycznego tej wielkości MON zapowiedziało w 2017 r., przy prezentacji koncepcji obronnej RP. W niedzielę w Siedlcach minister obrony Mariusz Błaszczak zapowiedział powołanie nowej dywizji, której dowództwo będzie w Siedlcach.
„W moim przekonaniu wszyscy zgadzamy się, że jest potrzebne dowództwo szczebla dywizji, które by przejęło odpowiedzialność za dowodzenie i koordynację działań w tym rejonie Polski, bo takiego dowództwa nie ma, a chodzi o obszar obejmujący jedną czwartą terytorium Polski” – powiedział PAP gen. Gromadziński.
Podkreślił, że „na przerzut – w warunkach wojny hybrydowej, czy tak zwanych działań poniżej progu wojny – mogłoby się okazać za późno, dowództwo musi być już w rejonie”.
Według gen. Gromadzińskiego budowę dywizji trzeba zacząć od jej dowództwa i sztabu wraz z batalionem dowodzenia, a później włączać do niej – stosownie do specyfiki dywizji – istniejące i nowo formowane brygady oraz inne jednostki, ponieważ – jak zaznacza – „trudniej wyćwiczyć mózg niż mięśnie”.
„Jeżeli mówimy o budowie nowej dywizji na kierunku południowo-wschodnim, najpierw koncentrujemy się na budowie mózgu – czyli dowództwa i sztabu dywizji wraz z batalionem dowodzenia, co istotne – z nowoczesnymi, cyfrowymi, mobilnymi środkami, o wysokiej gotowości, zdolnego do wyjścia w każdej chwili w teren” – podkreślił.
Dowództwo to – zaznaczył gen. Gromadziński – „nie powinno w niczym odbiegać od dowództwa Wielonarodowej Dywizji Północ-Wschód”. „Ono nie musi być tak duże, jak tamto, ale musi być oparte na tym samym sprzęcie i technologii, która tam jest, bo przy elbląskiej dywizji działa najnowocześniejszy pułk dowodzenia w Polsce. Powinno więc być oparte o modułowe stanowiska dowodzenia oraz o wozy dowodzenia na podwoziu KTO Rosomak” – uważa generał.
Podkreślił, że dowództwo i sztab dywizji oprócz tego, że powinny posiadać zdolność do kierowania i zarządzania polskimi jednostkami – jak każda inna dywizja – musi być także gotowe przyjąć wsparcie sił NATO.
„Dywizja powinna być zdolna do działania w systemie sojuszniczym i mieć zdolność absorpcji wzmocnienia. W dzisiejszych czasach funkcjonujemy w układzie sojuszniczym lub koalicyjnym, tak więc w razie zagrożenia ta dywizja wyjdzie pierwsza w rejon działania i oczywiste wydaje się, że może dojść do sytuacji, w której sojusznicy wzmocnią dywizję artylerią dalekiego zasięgu, a już na pewno nastąpi wzmocnienie wysiłkiem sił powietrznych” – ocenił Gromadziński. Zastrzegł, że „to bardzo złożony proces koordynacji sił w czasie i przestrzeni”.
„Na ostatnim ćwiczeniu Saber Strike 18 jako dowódca brygady miałem przydzielone wzmocnienie w postaci dodatkowych batalionów transporterów Stryker, batalionu artylerii rakietowej HIMARS, jak również batalion śmigłowców Apache. Musiałem się uczyć, jak to wykorzystać, bo takie rozwiązania są nietypowe na poziomie brygady; a na poziomie dywizji jest to normalne” – podkreślił.
„W warunkach wojny podprogowej, kryzysu, działań hybrydowych, ważny jest czas, to aby wojska pierwsze wyszły na strategiczne kierunki, uchwyciły kluczowy teren, jak również demonstrowały swoją obecność i gotowość do podjęcia działań” – zaznaczył. „Czy stać nas na marnowanie czasu, żeby dywizje z drugiego końca Polski przerzucać w nieznany jej rejon, czy lepiej mieć już na miejscu stanowisko dowodzenia dywizji, które jest w stanie dowodzić i absorbować wzmocnienie?” – dodał.
Gromadziński uważa, że wojsko powinno ćwiczyć nie tylko na poligonach, musi też znać teren, przez który musiałoby przejść w razie działań bojowych lub gdzie musiałoby walczyć. „Jestem zwolennikiem prowadzenia ćwiczeń poza poligonami, zwłaszcza powrotu do prowadzenia ćwiczeń stanowiskami dowodzenia w terenie cywilnym, jak również prowadzenie ćwiczeń taktycznych z wojskami w terenie cywilnym, czego najlepszym przykładem były realizowane przez ze mnie ćwiczenia BULL RUN” – powiedział.
„Jeżeli wyjdziemy z tego założenia, to przynajmniej dwie trzecie jednostek, które będą włączone w skład tej dywizji, powinno mieć charakter lekki i kołowy. W czasie kryzysu przemieszczenie jest utrudnione i to powinny być pierwsze jednostki, które wychodzą na zagrożone kierunki. Oczywiście powinna też być jedna jednostka ciężka – tak zwany czop, który w razie zagrożenia będzie miał potencjał, żeby zatrzymać uderzenie” – zaznaczył.
Zwrócił uwagę, że w przyszłym rejonie odpowiedzialności nowej dywizji są obecnie dwie jednostki – 21. Brygada Strzelców Podhalańskich i 1. Warszawska Brygada Pancerna. Według planów 21. Brygada ma być przezbrojona na Rosomaki, „mielibyśmy więc – mówi generał – jedną lekką, zdolną reagować brygadę i jedną ciężka brygadę na Leopardach – 1BPanc”. „Z analizy wynika, że brakuje nam jeszcze jednej lekkiej brygady zmotoryzowanej. Chciałbym podkreślić iż wszystkie te brygady muszą być rozwinięte, muszą ćwiczyć, nie tylko na poligonach, ale przede wszystkim w terenie cywilnym” – dodał.
Gromadziński, do niedawna dowódca 15. Brygady Zmechanizowanej, w ramach której działa wielonarodowy batalion NATO przysłany dla wzmocnienia wschodniej flanki NATO, zamierza wykorzystać nabyte tam doświadczenie.
„Przygotowując się do objęcia dowództwa dywizji wziąłem pod uwagę moje doświadczenie ze ściany wschodniej i przesmyka suwalskiego. Tam samodzielnie prowadziłem szkolenia, w tym ponad 40 ćwiczeń narodowych i międzynarodowych. W ostatnim – Saber Strike 18 – przez poligon Orzysz przeszło ponad 10 tys. żołnierzy. Jako jedyny prowadziłem ćwiczenia z batalionem NATO w terenie cywilnym. Wychodziłem batalionem NATO w rejon tak zwanego przesmyku suwalskiego; wychodziłem w teren cywilny ze stanowiskami dowodzenia. Zamierzam zastosować ten sam sposób myślenia i działania na większą skalę w nowo sformowanej dywizji” – zapowiedział.
Wyraził przekonanie, że zalążek nowej dywizji wkrótce zacznie działać. „Wielonarodową Dywizją Północno-Wschodnią w Elblągu udało się sformować w ciągu dwóch lat; z pułkiem dowodzenia, który jest dwa razy większy niż batalion dowodzenia poziomu dywizji – a sprzęt łączności jest najdroższy i najbardziej skomplikowany. Wierzę, że uda nam się stworzyć dowództwo i sztab dywizji wraz z batalionem dowodzenia w równie krótkim czasie” – zapewnił.
Według generała za rok należy rozpocząć drugi etap – reorganizację jednostek w obszarze odpowiedzialności nowej dywizji. „Nie zaczynamy od zera, dysponujemy już dziś dość znacznym potencjałem; mamy zalążki jednostek, można powiedzieć, połowę każdej jednostki, wystarczy rozpocząć proces formowania brakujących elementów” – przekonuje.
Trzecim etapem ma być budowa jednostek wsparcia i zabezpieczenia poziomu dywizyjnego – pułku artylerii, pułku przeciwlotniczego i pułku logistycznego.
Zastrzegł, że „nie można mówić o budowie tak złożonej struktury jak dywizja w krótkim horyzoncie czasowym”. „Trzeba to połączyć z dostawami sprzętu, przezbrojeniem pododdziałów na Rosomaki, podniesieniem ich gotowości, rozwinięciem jednostek do wysokich stanów. Nawet wyszkolenie żołnierza specjalisty, czołgisty wymaga czasu” – zaznaczył generał.
Gromadziński ocenił, że potrzebuje „góra pół roku na dokładną analizę i opracowanie szczegółowego harmonogramu formowania całej dywizji, łącznie z tym, jakie inwestycje budowlane i w których garnizonach są potrzebne”. „Zdaję sobie sprawę z wielkiego wyzwania, jakim jest formowanie nowej dywizji i trudności, jakie napotkam na drodze. Nie mniej jednak kiedyś trzeba zakończyć dysputy akademickie na ten temat i zrobić ten pierwszy krok. I właśnie go robimy” – powiedział gen. Gromadziński.
