Badania pokazują, że wciąż nawet 70 proc. osób powyżej 60. roku życia nie korzysta z internetu. Pandemia spowodowała, że seniorzy mają trudniejszy dostęp do edukacji w tym zakresie. „Osoby wykluczone cyfrowo są bardziej samotne i pozostawione same sobie” – wskazują eksperci.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2019 r. liczba Polaków wynosiła 38,38 mln mieszkańców, z czego osoby w wieku 60 lat i więcej stanowiły 25,3 proc. (9,7 mln). Według prognozy GUS, w 2030 r. liczba osób powyżej 60 lat w Polsce wzrośnie do poziomu 10,8 mln, a w 2050 r. wyniesie 13,7 mln. Osoby te będą stanowiły około 40 proc. ogółu ludności kraju.
Jednocześnie dynamicznie wzrasta cyfryzacja usług publicznych. Szczególnie w czasie pandemii wiele instytucji wprowadziło elektroniczną formę kontaktu z klientem. Taka sytuacja powoduje, że seniorzy jeszcze bardziej są narażeni na wykluczenie cyfrowe.
Dane GUS pokazują, że w 2019 r. z komputerów w ciągu ostatnich trzech miesięcy korzystało 34,1 proc. osób w wieku 65–74 lata, czyli o 2,4 punkty procentowe więcej niż rok wcześniej. Z internetu korzystało 37 proc. osób w wieku 65–74 lata, a regularnie łączyło się z nim 33,3 proc.
Z kolei ponad połowa osób w wieku 65–74 lata (54,4 proc.) nigdy nie korzystała z komputera.
Dyrektor Instytutu Polityki Senioralnej SeniorHub Przemysław Wiśniewski zwrócił uwagę, że w czasie pandemii obsługa internetu miała bardzo duży wpływ na funkcjonowanie seniorów poddanych przymusowej izolacji społecznej.
Wskazał, że pomimo tego liczba osób starszych korzystających z technologii cyfrowych wcale nie wzrosła. Ekspert przywołał badania SeniorHub przeprowadzone w lutym i marcu 2021 r. na próbie 500 osób w wieku 60 plus, z których wynika, że 71,2 proc. respondentów nie korzysta z internetu. 28,8 proc. seniorów używa tego narzędzia, przy czym 7,6 proc. jedynie incydentalnie. Zaledwie co piąta osoba 60 plus (21,4 proc.) korzysta z internetu systematycznie. Dane te potwierdzają inne badania np. Federacji Konsumentów (2021), CBOS (2020), czy Eurostat (2020).
Jak stwierdził, nadal mamy jednak do czynienia ze stagnacją jeśli chodzi o korzystanie z technologii cyfrowych przez osoby starsze. „Najbardziej niepokojące jest to, że cały czas około 70 proc. seniorów w ogóle nie korzysta z internetu. Bardzo często nie mają takiej potrzeby, nie chcą ulegać presji społecznej, ale przede wszystkim większość z nich, nawet jeśli chce chodzić na zajęcia edukacyjne, to ma do tego utrudniony dostęp. Kursów w naszym kraju jest bardzo mało” – przyznał ekspert.
Zwrócił uwagę, że ostatnie badanie realizowane przez instytut pokazuje, że seniorzy, którzy weszli już do „cyfrowego świata”, dobrze sobie w nim radzą. 91 proc. z nich bardzo chętnie korzysta np. z usług instytucji finansowych.
Kierownik Mazowieckiej Akademii Seniora oraz członek Miejskiej Rady Seniorów w Legionowie Roman Biskupski zwrócił uwagę, że w jego mieście osoby powyżej 65. roku życia stanowią 25 proc. mieszkańców.
Wskazał jednocześnie, że 90 proc. osób starszych boi się korzystania z internetu. „Pomimo dużego wsparcia i współfinansowania rożnych programów realizowanych przez władze miasta u tych osób powstaje bariera. Ona wiąże się m.in. ze strachem przed rodziną i otoczeniem, gdyż nie chcą pokazać, że są w tym świecie cyfrowym słabi i że nie potrafią go zrozumieć” – powiedział Biskupski.
Dodał, że barierę dla seniorów stanowi także z brak sprzętu, a także obawa przed oszustami.
Zdaniem Biskupskiego odpowiedzią na ten problem powinny być oddolne inicjatywy edukacyjne, organizowane np. przez samorządy. „My organizujemy bezpłatne kawiarenki internetowe dla osób, które jeszcze czują taką potrzebę i uważają, że ich zdolności i predyspozycje pozwolą na to, żeby się tego nauczyć. Zachęcamy poprzez edukację” – powiedział Biskupski.
