W zbliżającym się roku akademickim ok. tysiąca obywateli Białorusi otrzyma w Polsce wsparcie w postaci stypendiów – poinformowała PAP dyrektor Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej Grażyna Żebrowska. Przygotowano też granty dla białoruskich naukowców.
Polskie instytucje zintensyfikowały pomoc dla białoruskich studentów i naukowców po ubiegłorocznych wyborach prezydenckich w tym kraju, kiedy wzmogły się represje władz państwowych wobec osób kwestionujących ich legalność.
„Gdy rozpoczęły się masowe protesty na Białorusi, padł pomysł w NAWA, by pomóc młodym ludziom i przedstawicielom środowiska akademickiego” – mówi PAP dyrektor Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA) Grażyna Żebrowska. Jak wspomina, w pierwszym odruchu kierowana przez nią instytucja zaproponowała to, co było dostępne – kursy online z języka polskiego. „W ciągu zaledwie kilku dni zgłosiło się kilkuset chętnych, głównie studentów. Tak duże zainteresowanie było dla nas zaskoczeniem” – dodaje.
Żebrowska powiedziała, że był to sygnał, by podjąć kolejne działania w kwestii wsparcia przedstawicieli białoruskiego środowiska naukowego. „Również w polskim środowisku akademickim była chęć pomocy naukowcom i studentom w tym trudnym czasie” – dodaje.
Dlatego NAWA, przy wsparciu resortu nauki, przygotowała dwa programy skierowane do białoruskiej społeczności akademickiej: Solidarni ze studentami i Solidarni z naukowcami. Z informacji przekazanych przez szefową NAWA wynika, że przyznano ponad 800 dwunastomiesięcznych stypendiów dla studentów i 35 dla naukowców. Polskie uczelnie zwolniły studentów z kosztów kształcenia. Żacy otrzymywali miesięcznie 1250-1500 pln. Były to stypendia jednorazowe, dla nowych studentów. Żebrowska zwraca uwagę, że studenci potrzebują wsparcia szczególnie na początku swojej przygody – na pierwszym roku studiów, który jest najtrudniejszy. Wówczas trzeba znaleźć stancję i zaznajomić się z nowym środowiskiem, dlatego stypendia skierowane są dla takich osób.
Z kolei naukowcy w ramach tego programu otrzymywali 5000 pln i dodatkowe wsparcie na przeprowadzkę ich i rodziny. Jak podkreśla Żebrowska, kwoty dla studentów i naukowców były zwolnione z opodatkowania, wypłacane „na rękę”.
Z informacji przekazanych przez Żebrowską wynika, że w najbliższym roku akademickim stypendia otrzyma 100 najlepszych studentów spośród tych, którzy otrzymali wsparcie w ubiegłym roku. Przygotowano też 250 stypendiów dla studentów, którzy do tej pory z takiej pomocy jeszcze nie skorzystali. Przypomina, że o stypendia mogą ubiegać się też Białorusini polskiego pochodzenia w ramach Programu im. Generała W. Andersa (o stypendia może się tez ubiegać Polonia z innych krajów). Jak mówi dyrektor NAWA, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) przygotowało również specjalne granty dla białoruskich stypendystów NAWA, którzy chcą pozostać w Polsce i prowadzić badania naukowe. Do tej pory zaaplikowało o nie 18 spośród 35 naukowców, którzy wcześniej dostali stypendia.
Wiceprzewodniczący Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP), rektor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (SGGW) prof. Michał Zasada powiedział PAP, że w czerwcu KRASP zwróciła się do uczelni członkowskich o rozszerzenia wsparcia, szczególnie dla białoruskich naukowców i studentów, którzy byli relegowani ze swoich ośrodków np. w postaci dodatkowych, uczelnianych programów stypendialnych. „W tej chwili staramy się ze środków własnych uczelni sfinansować pobyty w Polsce dla takich osób. Są to indywidualne decyzje rektorów” – zaznacza. Jak dodaje, rekrutacja trwa i na razie nie wiadomo, ile osób skorzysta z takiej pomocy. „SGGW również włączy się w tą akcję i ufunduje takie stypendia, które będą trwały co najmniej rok akademicki” – zadeklarował prof. Zasada.
Również Polska Akademia Nauk wspiera białoruskie środowisko naukowe. Jak poinformował PAP jej rzecznik Piotr Karwowski, we wrześniu ubiegłego roku Akademia ogłosiła program stypendialny dla młodych naukowców z Białorusi. „Na zainteresowanych badaniami nad zmianami klimatu, w tym badaniami o Ziemi i środowisku, ochroną przyrody, bioróżnorodnością i gospodarką wodną oraz transformacją społeczną w szkołach doktorskich PAN czeka 6 stypendiów doktoranckich. Rekrutacja do szkół jeszcze trwa” – sprecyzował. Dodał, że PAN od wielu lat współpracuje z Narodową Akademią Nauk Białorusi.
