Wystawa „Odczucie jest wszystkim” w rocznicę śmierci rzeźbiarza Georga Kolbego

Muzeum Miejskie w Nowej Soli przygotowuje wystawę pt. „Odczucie jest wszystkim” poświęconą jednemu z najwybitniejszych niemieckich rzeźbiarzy XX w. Georgowi Kolbemu. Dwie unikatowe jego rzeźby znajdują się w tym mieście.

Jak poinformowało nowosolskie muzeum, otwarcie wystawy odbędzie się 20 listopada 2026 r., w 80. rocznicę śmierci Kolbego. Będzie ona dostępna do 15 kwietnia 2027 r.; data finisażu również jest symboliczna, gdyż tego dnia przypadnie 150. rocznica urodzin artysty.

Na wystawę złożą się zbiory muzeum w Nowej Soli oraz kolekcja Wojciecha Olszewskiego, Nowosolanina badającego od lat życie i twórczość tego artysty. Składa się na nią kilkanaście litografii według rysunków pracującego w Berlinie artysty; rysunek był obok rzeźby drugą wielką dziedziną twórczości Kolbego.

Jedna z jego słynnych rzeźb – Assunta stoi obecnie przy ul. Muzealnej w Nowej Soli, to jedyny egzemplarz tej rzeźby w Polsce. Mieszkańcy mijają ją codziennie, nie zawsze wiedząc, że patrzą na dzieło jednego z najwybitniejszych przedstawicieli niemieckiego modernizmu, nazywanego niemieckim Rodinem. Jego prace kupowały muzea w Niemczech i Ameryce.

Jak poinformował Wojciech Olszewski, rzeźba liczy sobie 105 lat, podobnie jak przechowywane w nowosolskim muzeum popiersie Lotte von Böttinger z Arensdorfu (dzisiejszego lubuskiego Jarnatowa), które także wyszło spod ręki Kolbego; to portret synowej jednego z twórców koncernu Bayer. Georg Kolbe (1877–1947) był w latach 20. XX wieku najbardziej cenionym rzeźbiarzem Niemiec.

W Polsce jego dzieła są rzadkością. Poza Nową Solą można je zobaczyć jedynie w muzeach narodowych we Wrocławiu i Szczecinie. Nad Assuntą Kolbe pracował w latach 1919–1921. Prawie dwumetrowa figura miała pierwotnie stanąć w mauzoleum przemysłowca Karla Augusta Lingnera w Dreźnie, ale tam nie trafiła. W 1924 r. Assuntę podziwiano na wystawie nowoczesnej rzeźby w Gdańsku, a jej odlewy trafiły do Detroit, Bremy i Kolonii; rzeźba wzbudziła ożywione dyskusje krytyków i jest uznawana, za szczytowe osiągniecie Kolbego w tym okresie.

Jak Assunta znalazła się w Nowej Soli, tego do dziś nie wiadomo. Przez dziesięciolecia stała w Parku Odry. Po próbie kradzieży w 1996 r. przeniesiono ją przed muzeum. W zbiorach nowosolskiego muzeum jest wspomniane popiersie Lotte von Böttinger z 1921 r. Katalog dzieł Kolbego prowadzony przez berlińskie Georg Kolbe Museum notuje je, jako unikat wskazując, że istnieje tylko jeden odlew, właśnie w Nowej Soli.

Olszewski zaznaczył, że postać Georga Kolbego jest symbolem skomplikowanych losów niemieckiej kultury w XX wieku. Jego wczesne dzieła, takie jak: Tancerka, Poranek, Assunta czy Noc reprezentują najlepsze tradycje modernizmu i są dziś cenione jako wybitne osiągnięcia rzeźby europejskiej, jednak jego współpraca z nazistami pozostaje ciemną kartą biografii artysty.

Życie i twórczość Kolbego pokazują, jak trudne wybory stawały przed artystami w totalitarnych systemach oraz jak cienka może być granica między przystosowaniem się a kolaboracją. Jego przypadek pozostaje ważnym punktem odniesienia w dyskusjach o odpowiedzialności artystów wobec władzy politycznej i o niejednoznaczności ocen moralnych w sztuce

– ocenił Olszewski.