Polska rozpoczyna proces podpisywania z Komisją Europejską umów pożyczkowych z funduszu na dozbrajanie SAFE. Druga będzie Litwa, która złoży podpis jutro. Na razie Bruksela nie wyznaczyła terminów podpisania umów dla pozostałych siedemnastu państw, które chcą skorzystać z funduszu. Niektóre sygnalizują, że stanie się to w przyszłym miesiącu.
„Chodzi o skalę i szybkość” – tak przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen mówi o funduszu dozbrajającym Europę. Do dyspozycji jest 150 miliardów euro na przyspieszenie inwestycji w przemyśle obronnym. Polska ma otrzymać najwięcej – 43 miliardy 700 milionów euro, następnie są Rumunia, Francja i Węgry – ponad 16 miliardów oraz Włochy prawie 15 miliardów euro.
Zaawansowana obrona powietrzna, drony, pociski, amunicja, cyberbezpieczeństwo, sztuczna inteligencja, to tylko niektóre z planowanych inwestycji
– podkreśliła szefowa Komisji.
Polska przygotowała 129 projektów na dofinansowanie z funduszu SAFE. Na liście są między innymi Tarcza Wschód, bezzałogowce, systemy antydronowe, amunicja wielokalibrowa, przeciwlotnicze zestawy rakietowe i armatohaubice. Choć fundusz finansuje projekty realizowane przez co najmniej dwa kraje, to Polska wywalczyła w negocjacjach, przy wsparciu komisarza do spraw budżetu Piotra Serafina, że do końca maja może sfinansować własne, rozpoczęte już inwestycje.
„Pieniądze są na stole, teraz czas na fakty i konkrety – powiedziała pełnocmoniczka rządu do spraw programu SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka.
„Mamy wyścig z czasem, ale zdążymy z kontraktami tymi najważniejszymi dla Polski” – komentował Andrzej Halicki z Koalicji Obywatelskiej.
Polska będzie musiała sprawnie uporać się z biurokratycznymi wymogami, aby otrzymać z SAFE zwrot kosztów poniesionych na inwestycje. Z puli prawie 44 miliardów euro dostępnej dla Polski ponad 80 procent ma pozostać w polskich firmach, zapewnić w nich miejsca pracy i wesprzeć polski sektor obronny. Po podpisaniu umowy pożyczkowej bardzo szybko, najpóźniej do połowy maja, Komisja przeleje Polsce zaliczkę, w wysokości 6,5 miliarda euro.
SAFE oferuje niskooprocentowane pożyczki na korzystnych warunkach. Takich kredytów ani rząd, ani żadna firma nie otrzymałaby na rynku. Spłata pożyczek rozpocznie się za 10 lat i będzie rozłożona do 2070 roku. Fundusz SAFE został wynegocjowany w rekordowym tempie, bo w ciągu trzech miesięcy, podczas polskiej prezydencji w ubiegłym roku.
