Przygotowanie i realizacja budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego w latach 2021–2023 nie przebiegały prawidłowo – oceniła Najwyższa Izba Kontroli w opublikowanych w środę (3 sierpnia) wynikach kontroli. Projekt CPK pozostaje obarczony licznymi ryzykami i nie ma gwarancji oddania portu do użytku w 2032 r. – dodała.
Według raportu, pełnomocnik rządu ds. CPK nierzetelnie sprawował nadzór nad inwestycją, definiował jej skalę i harmonogram w oparciu o nieaktualne i nierealistyczne dane, a spółka CPK z opóźnieniem przygotowywała dokumenty i nierzetelnie planowała wydatki.
Kontrola NIK wykazała, że Polskie Porty Lotnicze SA bezpodstawnie odstąpiły od rozwoju lotnisk Chopina i w Modlinie, kierując środki na budowę lotniska w Radomiu – bez uzasadnienia ekonomicznego. W efekcie nie zwiększono przepustowości portów warszawskich, co przełożyło się na utracone przychody. PPL wydatkowały ponad 738 mln zł na Radom, który już w latach 2023–2024 przyniósł 67,5 mln zł strat.
Izba wskazała, że do końca 2023 r. spółka CPK zrealizowała jedynie 4 z 6 zadań przewidzianych w programie. Nie uzyskano m.in. decyzji lokalizacyjnej w terminie – wydano ją dopiero w styczniu 2025 r. z 15-miesięcznym opóźnieniem. Jednocześnie wydatki na część lotniskową programu CPK wyniosły 1,3 mld zł z planowanych 7,7 mld zł, a dokumenty wdrożeniowe były przygotowywane z wielomiesięcznym opóźnieniem.
Wnioski pokontrolne skierowano m.in. do pełnomocnika rządu ds. CPK, zarządu spółki CPK oraz zarządu PPL – wzywając do wzmocnienia nadzoru, urealnienia harmonogramów i budżetu oraz podjęcia działań naprawczych.
Wiceprezes NIK Michał Jędrzejczyk na konferencji nt. wyników kontroli dotyczącej przygotowania i realizacji inwestycji w części lotniskowej CPK podkreślił, że kontrolerzy Izby w żaden sposób nie oceniali zasadności powstania Centralnego Portu Komunikacyjnego, skupili się na nieprawidłowościach przy jego planowaniu, przygotowaniu i budowie.
Z kontroli wynika, że przygotowanie i realizacja budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego w latach 2021-2023 nie przebiegały prawidłowo. Pełnomocnik rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego nierzetelnie sprawował nadzór nad realizacją inwestycji, nieprawidłowo definiował jej skalę i zakres realizacji zakładając nieaktualne nierealistyczne i niemożliwe do dotrzymania terminy
– powiedział Jędrzejczyk.
Dodał, że Polskie Porty Lotnicze SA bezpodstawnie odstąpiły od modernizacji lotniska Chopina i rozwijania portu lotniczego w Modlinie, ponosząc jednocześnie wielomilionowe koszty budowy lotniska Warszawa-Radom bez uzasadnienia ekonomicznego i w oparciu o nierealne założenia.
– Działania takie skutkowały brakiem zwiększenia przepustowości tych portów, a w konsekwencji utraconymi przychodami. (…) Szczególnie bulwersujące dla opinii publicznej (…) są działania byłych prezesów PPL, polegające na zaniechaniu modernizacji lotniska Chopina w 2019 roku i rozwoju lotniska w Modlinie w latach 2019-2023. Doprowadziło to w 2024 roku do utraty przychodów w kwocie około 83 mln zł, a w kolejnych latach może to skutkować stratami szacowanymi na około 226 mln zł – ocenił.
Dodał, że w ocenie Izby odstąpienie od zaplanowanych i zatwierdzonych wcześniej inwestycji w porcie w Modlinie miało doprowadzić do jego zamknięcia, a także mogło być próbą wpłynięcia na przewoźników, aby przenieśli połączenia na lotnisko w Radomiu.
Z kolei dyrektor Departamentu Gospodarki, Skarbu Państwa i Prywatyzacji w NIK Jakub Niemczyk poinformował, że wyniki kontroli wskazały, iż pełnomocnik rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego sprawował nierzetelnie nadzór nad realizacją tej inwestycji, wraz ze spółką CPK nieprawidłowo zdefiniował jej skalę, zakres realizacji, zakładając nieaktualne, nierealistyczne i niemożliwe do dotrzymania terminy.
Łączna wartość finansowych skutków nieprawidłowości w kontroli w latach 2021-2025, dokładnie do końca maja 2025 roku, wyniosła ponad 1 mld 74 mln zł
– wskazał.
Izba zapowiedziała też złożenie doniesień do prokuratury w związku z przeprowadzoną kontrolą.
Zgodnie z przyjętym harmonogramem budowa Lotniska CPK na terenie gmin Baranów, Wiskitki i Teresin ma rozpocząć się w 2026 r. W 2031 r. port lotniczy ma uzyskać niezbędne certyfikacje, a w 2032 r. ma zostać oddany do użytku wraz z pierwszym odcinkiem KDP w Polsce: Warszawa – CPK – Łódź. Szacowany koszt inwestycji do 2032 r. wynosi 131,7 mld zł.
Czytaj także:
Prezydencki projekt: CPK do 2031 r., 2 tys. nowych linii kolejowych i zamknięcie Lotniska Chopina
Powstanie ok. 2 tys. nowych linii kolejowych, po których pociągi mogłyby poruszać się 250 km/h, uruchomienie CPK do 2031 r. i zamknięcie Lotniska Chopina do końca 2032 r. -...
Czytaj więcejDetailsCzytaj także:
Prezydent podpisał inicjatywę ustawodawczą dotyczącą projektu ustawy o CPK
Prezydent Karol Nawrocki podpisał w czwartek (7 sierpnia) w Kaliszu swoją pierwszą inicjatywę ustawodawczą dotyczącą projektu ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym. Jak powiedział, projekt musi być realizowany zgodnie z...
Czytaj więcejDetailsCzytaj także:
50 lat rozmów o centralnym lotnisku w Polsce. Kto tak naprawdę wymyślił CPK?
Pomysł centralnego lotniska jest jak grypa - powraca co sezon polityczny; zmieniają się szczegóły inwestycji i wzrasta jej koszt liczony w miliardach złotych. Niezmienna pozostaje lokalizacja, w centralnej Polsce,...
Czytaj więcejDetails
