Komisja Europejska zaproponowała, by fundusze z przyszłego budżetu UE od 2028 r. były wydawane przez państwa według planów krajowych, w których zapisane będą reformy i inwestycje. KE przestrzegła też, że za trzy lata UE zacznie spłacać KPO, co może stanowić jedną piątą obecnego rocznego budżetu UE.
Zgodnie z komunikatem opublikowanym w środę, KE proponuje „plan dla każdego kraju z kluczowymi reformami i inwestycjami, który będzie skupiać się na wspólnych priorytetach, w tym promowaniu spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej”.
Wzmocniona polityka spójności i wzrostu, w której regiony stanowią jej centrum, musi być opracowana i wdrożona we współpracy z władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi
– podkreśliła KE.
Obecnie zasada „pieniądze za reformy” obowiązuje w Krajowych Planach Odbudowy, za sprawą których wydawane są pieniądze z utworzonego po pandemii Covid-19 jednorazowego funduszu odbudowy. Natomiast fundusze z tradycyjnego budżetu UE wydatkowane są zgodnie z unijnymi programami, rozliczanymi przez KE.
KE w swoim komunikacie zwróciła też uwagę, że wraz z nową wieloletnią perspektywą budżetową od 2028 r. UE będzie musiała zacząć spłacać kapitał i odsetki z funduszu odbudowy na bezzwrotne wsparcie w łącznej kwocie ok. 357 mld euro. Obecnie spłaca jedynie odsetki od długu.
Zgodnie z szacunkami KE na spłatę może być potrzebnych około 25-30 mld euro rocznie.
Stanowi to prawie 20 proc. obecnego rocznego budżetu
– podkreśliła KE.
W ocenie Brukseli spłata funduszu odbudowy „nie może być pogodzona ze stabilnymi krajowymi wkładami finansowymi i brakiem nowych zasobów własnych”. KE wezwała kraje członkowskie w Radzie UE do wznowienia prac nad nowymi dochodami własnymi Unii, m.in. z systemu handlu emisjami ETS.
