Pilne uproszczenie i usprawnienie budowy inwestycji w zakresie obrony państwa, w tym Tarczy Wschód – to cel przygotowanego przez MON i opublikowanego we wtorek projektu ustawy. Przepisy przewidują m.in. możliwość wywłaszczenia nieruchomości za odszkodowaniem.
Chodzi o projekt ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa oraz ustanawiania stref ochronnych dla terenów zamkniętych oraz o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Dokument przygotowało Ministerstwo Obrony Narodowej.
„Zasadniczym celem opracowania niniejszego projektu ustawy jest pilna potrzeba uproszczenia i usprawnienia procesu inwestycyjno-budowlanego w zakresie przygotowania i realizacji strategicznych inwestycji dotyczących obronności państwa, które biorąc pod uwagę aktualną sytuację geopolityczną, powinny być traktowane jako priorytet przez wszystkie organy administracji państwowej” – napisano w uzasadnieniu. Projekt w szczególności dotyczy „stworzenia odpowiednich, szczególnych ram prawno-organizacyjnych, dzięki którym możliwa będzie realizacja zadań inwestycyjnych dostosowujących infrastrukturę obronną do potrzeb realizacji celu publicznego”.
Przepisy są projektowane m.in. z myślą o wykonawcach Tarczy Wschód. Uchwałę w sprawie ustanowienia „Narodowego Programu Odstraszania i Obrony – Tarcza Wschód”, na zrealizowanie którego w latach 2024-2028 przewidziano 10 mld zł, Rada Ministrów przyjęła 10 czerwca. Program zakłada budowę fortyfikacji i naturalnych przeszkód terenowych na odcinku ok. 800 km wzdłuż wschodniej i północnej granicy Polski w województwach pomorskim, warmińsko-mazurskim, podlaskim, lubelskim i podkarpackim.
W projekcie Tarczę Wschód zaliczono do inwestycji kluczowych. Są one definiowane jako „szczególny katalog strategicznych inwestycji w zakresie obronności państwa realizowanych na terenach zamkniętych” podległych MON.
Autorzy przepisów założyli, że minister obrony określi w formie niejawnej decyzji wykaz inwestycji kluczowych wraz z przypisanymi do nich inwestorami. W ich przypadku nie będzie obowiązku uzyskania decyzji lokalizacyjnej oraz pozwolenia na budowę, a po zakończeniu robót budowlanych wystarczy zawiadomienie wojewody o przystąpieniu do użytkowania obiektu.
Wszystkie strategiczne inwestycje w zakresie obronności państwa w projekcie ustawy są postrzegane jako cel publiczny w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. „Przyjęcie powyższej podstawy prawnej jako punktu odniesienia przesądza jednocześnie o możliwości dokonania wywłaszczeń nieruchomości na cele realizacji tych inwestycji” – podano w uzasadnieniu.
Rozwiązania przewidziane w projekcie mają służyć zarówno budowie infrastruktury wojskowej w nowych lokalizacjach, jak i rozbudowie już istniejącej. Dotyczą również późniejszego utrzymania wybudowanych obiektów i urządzeń. „W przypadku budowania infrastruktury wojskowej w nowej lokalizacji, wybór lokalizacji będzie odbywał się wariantowo we wskazanym obszarze operacyjnym. W pierwszej kolejności będą uwzględniane nieruchomości z zasobu Skarbu Państwa oraz z zasobu jednostek samorządu terytorialnego. W przypadku konieczności pozyskania nieruchomości będących własnością prywatną, nabywane one będą na potrzeby inwestycji przed złożeniem wniosku w ramach dobrowolnych umów, a w przypadku braku takiej możliwości zostaną one wywłaszczone za odpowiednim odszkodowaniem” – podał resort obrony.
Inwestycje obronne do kategorii strategicznych kwalifikował będzie minister obrony. Decyzję o zezwoleniu na realizację takiej inwestycji ma wydawać wojewoda na wniosek inwestora, czyli jednostki podległej lub nadzorowanej przez MON. Od decyzji będzie można odwołać się do ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa; obecnie jest to resort rozwoju.
