70 lat temu, 6 listopada 1951 roku, z linii montażowej Fabryki Samochodów Osobowych na warszawskim Żeraniu zjechał pierwszy samochód Warszawa.
Montowana na wzór i według dokumentacji radzieckiej Pobiedy, Warszawa była pierwszym autem osobowym w powojennej historii Polski produkowanym seryjnie.
Łącznie przez ponad 20 lat z fabryki na Żeraniu wyjechało ponad 254 tysiące egzemplarzy Warszawy, z czego ponad 72 tysiące wysłano na eksport, głównie do krajów socjalistycznych.
Wzór na produkcję Warszawy Polska otrzymała od Związku Radzieckiego za darmo, jednak maszyny i dokumentacja techniczna kosztowały około 400 milionów złotych. Pierwsze auta były montowane z części sprowadzonych z ZSRR, dopiero od 1953 roku składały się w całości z polskich elementów.
O doniosłym wydarzeniu rozpoczęcia produkcji Warszawy w Fabryce Samochodów Osobowych informował reporter Polskiej Kroniki Filmowej:
⬆ Fabryka FSO, produkcja Warszawy M-20. Fot. Młody Technik, 11/1974r., s.46, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=24801670
Przez wiele lat te samochody, w różnych wersjach, królowały na polskich drogach. Nieliczni jednak mogli sobie na nie pozwolić – opowiadała kilka lat temu Joanna Mikiciuk z Muzeum Motoryzacji i Techniki w Otrębusach:
Do dziś wielu Polaków wspomina Warszawy z sentymentem:
Warszawa, począwszy od wersji M 20, była produkowana w wielu wariantach. Dostosowywano ją do potrzeb różnych grup odbiorców. Oprócz zwykłych aut osobowych, były dostępne pickupy, furgony i kombi. Pojawiły się radiowozy, karetki, taksówki, pocztyliony, a nawet drezyny. Z kolei na płycie podłogowej Warszawy powstały auta dostawcze – Tarpan, Żuk i Nysa.
Ostatnia Warszawa zjechała z taśmy produkcyjnej 30 marca 1973 roku. Zastąpił ją montowany od 1967 roku Fiat 125p.
⬆ FSO Warszawa jako ambulans. Fot. Artur Andrzej, CC0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=18051079