Darren Aronofsky, Luca Guadagnino, Małgorzata Szumowska i Michał Englert są wśród gości rozpoczynającego się w sobotę festiwalu ToruńCamerimage. Statuetki za osiągnięcia aktorskie odbiorą Maja Komorowska, Karolina Gruszka i Jan Englert.
Po sobotniej (7 listopada) gali otwarcia zaprezentowany zostanie „Artificial” Luki Guadagnino, twórcy „Tamtych dni, tamtych nocy” i „Suspirii”. „Film opowiada historię informatyka Ilyi Sutskevera, pioniera sztucznej inteligencji, który wraz z profesorem Geoffrey’em Hintonem, dokonują przełomu, mającego ich zdaniem na zawsze odmienić losy ludzkości, czołowi przedstawiciele Doliny Krzemowej chcą włączyć się w realizację tej wizji. Kilka lat później, po przypadkowym spotkaniu z Samem Altmanem, Ilya wraz z grupą idealistycznych przedsiębiorców zakłada OpenAI. W miarę jak generatywna sztuczna inteligencja z teorii staje się rzeczywistością, firma zyskuje wpływy i wartość przekraczające wszelkie oczekiwania. Ilya musi zdecydować, komu może powierzyć tak potężną technologię” – głosi festiwalowy opis fabuły. Projekcję zapowiedzą reżyser oraz autor zdjęć Malik Hassan Sayeed.
Do Torunia przyjadą również twórcy i ekipa „The Idiot(s)” – Małgorzata Szumowska, Michał Englert, Aimee Lou Wood oraz Johnny Flynn. Obraz, którego światowa premiera odbyła się na Telluride Film Festival w Kolorado, opowiada o Fiodorze Dostojewskim i jego żonie Annie podczas ich pobytu w Europie – w okresie, który miał znaczący wpływ na życie i twórczość pisarza. Scenariusz autorstwa Brid Arnstein i Kaspra Bajona został zainspirowany książką Andrew D. Kaufmana „The Gambler Wife: A True Story of Love, Risk and the Woman Who Saved Dostoyevsky”, poświęconą relacji Dostojewskiego z Anną i trudnemu etapowi, gdy para żyła w nędzy spowodowanej uzależnieniem pisarza od hazardu. W tym czasie zmarła również ich trzymiesięczna córka. Fabuła koncentruje się na małżonce literata, która nie tylko uratowała męża, ale też została pierwszą kobietą w historii Rosji, która założyła własne wydawnictwo. W obsadzie obok Wood i Flynna znaleźli się Vicky Krieps oraz Christian Friedel.
Konkurs główny podczas ToruńCamerimage
W konkursie głównym wystartuje 15 obrazów. Są wśród nich nagrodzone w Cannes „Ojczyzna” Pawła Pawlikowskiego (zdj. Łukasz Żal), „Czarna kula” Javiera Calva i Javiera Ambrossiego (zdj. Gris Jordana) i „Minotaur” Andrieja Zwiagincewa (zdj. Mikhail Krichman), hity weneckiego festiwalu „Kobieta nieznana” May el-Toukhy (zdj. Jasper Spanning) i „Dziki Koń Dziewięć” Martina McDonagha (zdj. Ben Davis), norweski kandydat do Oscara „Błogosławieństwo ziemi” Hansa Pettera Molanda (zdj. Oskar Dahlsbakken) oraz doceniony gdyńskimi Złotymi Lwami „Przez ścianę” Macieja Sobieszczańskiego (zdj. Jolanta Dylewska).
Szansę na główną nagrodę mają także „Projekt Hail Mary” Phila Lorda i Christophera Millera (zdj. Greig Fraser), „Ulya” Viestursa Kairišsa (zdj. Wojciech Staroń) „Visitation” Volkera Schlöndorffa (zdj. Axel Schneppat), „Behemot!” Tony’ego Gilroya (zdj. Damian Garcia), „Dzień objawienia” Stevena Spielberga (zdj. Janusz Kamiński), „The Mosquito Bowl” Petera Berga (zdj. Jacques Jouffret), „Narodzenie króla. Zero A.D.” Alejandra Monteverde (zdj. Gorka Gómez Andreu) oraz „Wiklinowy mąż” Eleanor Wilson i Alexa Hustona Fischera (zdj. Lol Crawley).
W konkursie polskich filmów fabularnych rywalizować będzie siedem produkcji – „Czas, który nie nadszedł” Julii Rogowskiej (zdj. Mikołaj Syguda), „Dziki, dziki wschód” Jana Holoubka (zdj. Bartłomiej Kaczmarek) oraz „Kobieta stanu wolnego” Elizy Godlewskiej i Alana Ruczyńskigo, który jest także autorem zdjęć, „Lachtara. Tęsknota” Sebastiana Chondrokostasa (zdj. Piotr Wojtowicz), „Nasza rewolucja” Piotra Domalewskiego (zdj. Michał Sobociński), „Pojedynek” Łukasza Palkowskiego (zdj. Piotr Sobociński jr.) oraz „Syrenka Picassa” Janusza Zaorskiego (zdj. Łukasz Gutt). Obrazy ocenią amerykański autor zdjęć filmowych Sam Levy (przewodniczący), amerykańska operatorka Cioffi Henry i niemiecki reżyser Henning Rädlein.
W pozostałych konkursach wyłonione zostaną najlepsze długometrażowe filmy dokumentalne, seriale telewizyjne, wideoklipy, debiuty reżyserskie i operatorskie, krótkometrażowe filmy dokumentalne oraz etiudy studenckich szkół filmowych i artystycznych. Organizatorzy wręczą również nagrody specjalne. Za bezkompromisowość, wyrazistość i poszerzanie granic filmowej ekspresji uhonorowany zostanie Darren Aronofsky. Amerykański twórca ma na swoim koncie nominacje do Oscara i Złotego Globu za „Czarnego łabędzia”, a także Złotego Lwa za „Zapaśnika”. Jeden z najnowszych filmów „Wieloryb” z Brendanem Fraserem w roli głównej zapewnił mu nagrodę specjalną na festiwalu w Wenecji. Aronofsky poprowadzi w Toruniu warsztat reżyserski.
Statuetkę dla montażysty odbierze Joe Walker. Zdobywca Oscara za „Diunę” Denisa Villeneuve’a i Europejskiej Nagrody Filmowej za „Wstyd” Steve’a McQueena współpracował też chociażby z Ridleyem Scottem, Kevinem Macdonaldem, Norą Fingscheidt i Michaelem Mannem. Festiwal doceni ponadto Hype’a Williamsa za osiągnięcia w dziedzinie wideoklipu. Amerykański reżyser i artysta wizualny zrealizował teledyski do utworów m.in. Beyoncé, Jaya-Z, Mary J. Blige, Missy Elliott, Kanye Westa i Mariah Carey.
Nagroda THR Visionary in Cinematography trafi do Janusza Kamińskiego, zdobywcy Oscarów za „Listę Schindlera” i „Szeregowca Ryana” Stevena Spielberga, stałego współpracownika amerykańskiego reżysera. Statuetkę za wybitne osiągnięcia w sztuce aktorskiej otrzyma wieloletni dyrektor Teatru Narodowego w Warszawie Jan Englert, którego dorobek artystyczny obejmuje ponad 150 ról teatralnych, 100 filmowych i ponad 200 telewizyjnych, przeszło 30 spektakli teatralnych i 35 przedstawień Teatru Telewizji. Jeden z najnowszych spektakli Englerta „Hamlet” można wciąż oglądać na narodowej scenie. Laureatką nagrody dla montażystki będzie rektorka Szkoły Filmowej w Łodzi Milenia Fiedler. Natomiast aktorki Maja Komorowska i Karolina Gruszka zostaną wyróżnione Nagrodami Filmowymi Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego.
Filmem zamknięcia będzie „Ostatni Hamlet” Simona Stone’a z Andrew Scottem, Olivią Colman, Joem Locke’em i Johnnym Flynnem w obsadzie. Fabuła przenosi widzów do Londynu przełomu lat 80. i 90. „Ian Charleson, aktor znajdujący się u szczytu kariery, otrzymuje nieoczekiwaną propozycję zagrania Hamleta na deskach prestiżowego National Theatre. Wydaje się, że przed artystą otwiera się kolejny ważny rozdział zawodowego życia. Wkrótce jednak dowiaduje się, że choruje na AIDS. Diagnoza stawia pod znakiem zapytania jego plany i marzenia, a jednocześnie staje się początkiem niezwykłej walki o możliwość stworzenia roli życia” – czytamy na stronie wydarzenia.
„Wajda na nowo”
2026 r. został ustanowiony przez Senat RP Rokiem Andrzeja Wajdy. Wydarzeń upamiętniających reżysera nie zabraknie również w Toruniu. Dzięki zaangażowaniu samorządu województwa kujawsko-pomorskiego w trakcie festiwalu przypomniane zostaną filmy „Krajobraz po bitwie”, „Pan Tadeusz”, „Tatarak” oraz „Powidoki”. Projekcjom towarzyszyć będą spotkania z aktorami Grażyną Szapołowską i Janem Englertem, a także wykład filmoznawczyni, krytyczki filmowej Diany Dąbrowskiej. Z kolei w siedzibie Fundacji Tumult zorganizowana zostanie wystawa złożona z dwóch części: „Wajda na nowo” i „Wajda na nowo — suplement” autorstwa Andrzeja Pągowskiego. Ekspozycja obejmie plakaty poświęcone filmom Wajdy oraz prace odnoszące się do jego spektakli Teatru Telewizji. Będzie ją można oglądać od 8 listopada do 8 lutego 2027 r.
34. Międzynarodowy Festiwal Filmowy ToruńCamerimage potrwa do soboty 14 listopada. Patronem medialnym wydarzenia jest Polska Agencja Prasowa.