19 października mijają 42 lata od śmierci księdza Jerzego Popiełuszki, zamordowanego w 1984 roku przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa. Kapłan był duszpasterzem ludzi pracy, kapelanem warszawskiej „Solidarności”, obrońcą praw człowieka w PRL. Został porwany i bestialsko zamordowany, gdy wracał do Warszawy po mszy odprawionej w parafii św. Polskich Braci Męczenników w Bydgoszczy.
Oprawcy brutalnie go pobili, a ciało wrzucili do Wisły na tamie koło Włocławka. Ksiądz Popiełuszko miał 37 lat. Jako męczennik za wiarę, został ogłoszony błogosławionym w 2010 roku. Obecnie trwa jego proces kanonizacyjny. W 2014 papież Franciszek ustanowił go patronem „Solidarności”.
19 października – w rocznicę śmierci błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki – jest obchodzony Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych, ustanowiony przez Sejm w 2018 roku.
Młodzi ludzie uczestniczący w ubiegłorocznych (2025) uroczystościach 41. rocznicy śmierci kapelana Solidarności, przy jego grobie znajdującym się na terenie kościoła św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu, mówili Polskiemu Radiu, że służył ponadczasowym wartościom:
W latach 80. w kościele św. Stanisława Kostki ksiądz Jerzy Popiełuszko odprawiał Msze za Ojczyznę, które gromadziły tysiące ludzi. W homiliach kapłan mówił o obronie ideałów „Solidarności”, a także o sprzeciwie wobec przemocy. Publicznie krytykował nadużycia komunistycznej władzy. Głosił zasadę „zło dobrem zwyciężaj”. Przestrzegał też przed nienawiścią do funkcjonariuszy systemu.
W jednej z homilii ksiądz Jerzy Popiełuszko ubolewał nad tym, że władza narzuca ludziom komunistyczną ideologię:
Ksiądz Jerzy Popiełuszko był wielokrotnie inwigilowany i szykanowany przez bezpiekę, która dopuszczała się wobec niego licznych prowokacji.
Zginął 19 października 1984 roku. Uprowadzili go i zamordowali funkcjonariusze SB, gdy wracał po mszy z Bydgoszczy do Warszawy. Po brutalnym pobiciu i torturach, esbecy skrępowali księdza sznurem, ciało obciążyli workiem z kamieniami i wrzucili do rzeki.
Na kilka godzin przed śmiercią, podczas rozważań różańcowych, ksiądz Jerzy Popiełuszko modlił się o czyste serce, w którym nie ma chęci odwetu za wyrządzone krzywdy:
Zwłoki księdza Jerzego wyłowiono z zalewu na Wiśle 30 października 1984 roku. Tego samego dnia ksiądz Andrzej Przekaziński powiedział wiernym, zgromadzonym w kościele św. Stanisława Kostki, o tym tragicznym wydarzeniu. Ludzi ogarnęła rozpacz:
Świadkiem porwania księdza Jerzego Popiełuszki był jego kierowca Waldemar Chrostowski (zmarł w 2021), któremu udało się wyskoczyć z jadącego samochodu milicyjnego. Ucieczkę tę przypłacił obrażeniami ciała i pękniętym kręgosłupem. Dzięki niemu zbrodnia została ujawniona, a jego zeznania były kluczowe w procesie zabójców kapelana „Solidarności”.
Po latach Waldemar Chrostowski wspominał okoliczności porwania księdza Popiełuszki w wywiadzie udzielonym w 2001 roku Karolinie Rusinowicz, wówczas dziennikarce Polskiego Radia:
Pogrzeb księdza Jerzego Popiełuszki odbył się w Warszawie 3 listopada 1984 roku. Uczestniczyło w nim około miliona ludzi. Kapłan został pochowany na terenie kościoła św. Stanisława Kostki. Na pogrzebie byli obecni rodzice księdza Marianna i Władysław Popiełuszko wraz z rodziną, przyjaciele i współpracownicy. Przybyli wierni i delegacje zdelegalizowanej „Solidarności” z całego kraju, około tysiąca duchownych, przedstawiciele korpusu dyplomatycznego, akredytowani dziennikarze. Tłumy wypełniły ulice wokół żoliborskiego kościoła, ludzie stali na balkonach, a nawet dachach domów.
Mszy żałobnej przewodniczył prymas Polski kardynał Józef Glemp (zmarł w 2013). Hierarcha podkreślił w homilii, że ksiądz Popiełuszko pełniąc posługę wśród robotników, głosił prawdę i miłość. Wyraził przekonanie, że męczeńska śmierć kapłana zatrzyma przemoc:
W imieniu robotników księdza Jerzego żegnał inżynier Karol Szadurski, przewodniczący „Solidarności” w Hucie Warszawa. Właśnie w Hucie kapłan odprawił pierwszą mszę podczas strajku w sierpniu 1980 roku:
Księdza Jerzego Popiełuszkę wielokrotnie wspominał Jan Paweł II (zmarł w 2005), który w 1997 roku rozpoczął proces beatyfikacyjny kapłana.
Papież mówił o księdzu Jerzym między innymi podczas audiencji generalnych w Watykanie oraz w trakcie pielgrzymek do ojczyzny. W 1991 roku we Włocławku Jan Paweł II podkreślił, że poprzez nauczanie i ofiarę z życia kapłan na stałe zapisał się w historii Europy:
Po 13-letnim procesie beatyfikacyjnym, 6 czerwca 2010 roku, ksiądz Jerzy Popiełuszko – jako męczennik za wiarę – został ogłoszony błogosławionym Kościoła katolickiego. W mszy świętej na Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie uczestniczyło około 140 tysięcy osób. Beatyfikacji w imieniu papieża Benedykta XVI dokonał legat papieski arcybiskup Angelo Amato:
Tłumaczenie:
Papież mówi, że nowy błogosławiony był kapłanem i męczennikiem, wytrwałym oraz niestrudzonym świadkiem Chrystusa. On zło dobrem zwyciężył, aż do przelania krwi.
Proces kanonizacyjny księdza Popiełuszki na etapie diecezjalnym rozpoczął się we wrześniu 2014 roku w Creteil we Francji, gdyż tam miało dojść do cudu za jego wstawiennictwem. Rok później akta zgromadzone podczas procesu zostały przekazane do watykańskiej Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych.
Przy parafii św. Stanisława Kostki działa Muzeum i Ośrodek Dokumentacji Życia i Kultu Błogosławionego ks. Jerzego Popiełuszki. Grób księdza Jerzego Popiełuszki odwiedziło ponad 23 miliony wiernych. W Polsce i za granicą znajduje się ponad 2100 relikwii błogosławionego.
W 2024 roku, w związku z 40. rocznicą śmierci kapłana, Sejm przyjął uchwałę upamiętniającą księdza Jerzego Popiełuszkę.
W kazaniach księdza Jerzego Popiełuszki nie było polityki
W kazaniach księdza Jerzego Popiełuszki nie było polityki, a jedynie przesłanie ewangeliczne – mówi Milena Kindziuk, autorka książek o duchownym. Dziś (poniedziałek 19.10) przypada 42. rocznica zamordowania księdza Jerzego Popiełuszki. Jest to również Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych, który upamiętnia duchownych – obrońców wiary, wolności i niepodległej Polski.
Na antenie Polskiego Radia 24 Milena Kindziuk wskazała, że postać księdza zamordowanego przez Służbę Bezpieczeństwa w roku 1984 wciąż fascynuje ludzi na całym świecie.
Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych to święto państwowe, ustanowione przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 4 października 2018 roku w hołdzie „bohaterom, niezłomnym obrońcom wiary i niepodległej Polski. Na datę ich upamiętnienia wybrano dzień, kiedy w 1984 roku funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa uprowadzili księdza Jerzego Popiełuszkę, którego później torturowali i zamordowali.