35 lat temu runęła najwyższa budowla świata: maszt w Konstantynowie

Konstantynów 18.05.1974. Finał montażu masztu radiowego dla Programu 1 Polskiego Radia. Fot. Jan Morek (PAP)

Konstantynów 18.05.1974. Finał montażu masztu radiowego dla Programu 1 Polskiego Radia. Fot. Jan Morek (PAP)

Mija 35. rocznica zawalenia się masztu radiowego nadajnika długofalowego Programu Pierwszego Polskiego Radia. Budowla, która znajdowała się w Konstantynowie koło Gąbina runęła w czasie prowadzania prac konserwatorskich. Liczyła ponad 646 metrów wysokości. W latach 1974-1991 była najwyższą konstrukcją na świecie.

Maszt runął w czasie przeprowadzania prac konserwatorskich 8 sierpnia 1991 roku o godzinie 19.10. Za przyczynę katastrofy w śledztwie uznano błąd grupy konserwującej i jej niedbalstwo – bezpośrednim katalizatorem wypadku było nieprawidłowe naciągnięcie lin. Maszt radiowy liczący ponad 646 metrów wysokości, w latach 1974-1991 był najwyższą konstrukcją na świecie.
Prace w 1991 roku miały polegać na wymianie odciągów, które były w złym stanie technicznym. Po poluzowaniu jednej z lin, naciągnięto dwie liny pomocnicze. Jedna z nich wysunęła się z zacisków, druga – zerwała się z mocowania, nie mogąc zrównoważyć ogromnych sił pozostałych lin głównych. Górna część masztu złamała się i uderzyła w podstawę. Maszt runął w ciągu kilkunastu sekund. Nikt nie został ranny.

O szczegółach Klaudia Wróblewska.

W wyniku procesu sądowego kierownik ekipy konserwującej z Mostostalu Zabrze otrzymał wyrok dwóch i pół roku więzienia za spowodowanie katastrofy. Pośrednią przyczyną wypadku były też wieloletnie zaniedbania przy eksploatacji konstrukcji.

W 1969 roku w Konstantynowie, około 100 kilometrów od Warszawy, rozpoczęto budowę nowoczesnego Radiofonicznego Centrum Nadawczego. Jego sercem miał być gigantyczny maszt. Właściwy montaż konstrukcji wysokościowej ruszył w 1972 roku pod okiem inżyniera Jana Polaka, konstruktora zabrzańskiego Mostostalu. Budowa zakończyła się w maju 1974 roku, a oficjalne rozpoczęcie nadawania sygnału radiowego nastąpiło 30 lipca 1974 roku. Uruchomienia radiostacji dokonał premier Piotr Jaroszewicz:

Sygnał z Konstantynowa był słyszalny w całej Europie, Wschodniej Azji, Północnej Afryce, a nawet w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie.
Po zawaleniu się masztu w 1991 roku, wznowiono nadawanie w radiostacji w Raszynie, która od 1978 nadawała Program 2 Polskiego Radia.

W kwietniu 1992 roku powstały pierwsze rządowe plany odbudowy masztu z uwagi na jego znaczenie dla Polaków przebywających poza granicami kraju i we wrześniu 1995 zapadła decyzja o odbudowie konstrukcji w Konstanynowie. Informował o tym spiker Polskiego Radia

Ze względu na protesty mieszkańców gminy Gąbin, którzy obawiali się negatywnego wpływu działania masztu na ich zdrowie, odbudowa konstrukcji w Konstantynowie nie była możliwa. Nowy maszt wzniesiono w Solcu Kujawskim na dawnym wojskowym poligonie bombowym. Pierwotnie planowano wybudowanie jednego wysokiego masztu, ostatecznie w latach 1998-1999 powstały dwa o wysokości 330 i 289 metrów.

W 2014 roku, w 15. rocznicę uruchomienia Centrum Nadawczego Polskiego Radia w Solcu Kujawskim, prezes publicznego radia Andrzej Siezieniewski (zm. 2022) powiedział, ze ten czas został dobrze wykorzystany. Podkreślił, że Jedynka jest słuchana na długich falach przede wszystkim przez tradycyjnych słuchaczy, a Centrum Nadawcze w Solcu Kujawskim będzie też nadawać programy na multipleksie, w systemie cyfrowym:

Stalowy maszt kratownicowy w Konstantynowie był smukłą konstrukcją o przekroju trójkątnym, zbudowaną z 86 segmentów po siedem i pół metra wysokości każdy. Wewnątrz poruszała się samobieżna winda z silnikiem spalinowym zainstalowanym pod kabiną, którą wjazd na szczyt zajmował około pół godziny.

Maszt radiowy, liczący ponad 646 metrów wysokości, w latach 1974-1991 był najwyższą konstrukcją na świecie. Nigdzie nie wzniesiono wyższej budowli aż do 2008 roku, kiedy powstał Burdż Chalifa, wieżowiec w Dubaju, liczący 828 metrów wysokości.

Exit mobile version